മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് കർശനമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല, പക്ഷേ സാധാരണയായി അറേബ്യൻ പെനിൻസുല (സൗദി അറേബ്യ, കുവൈറ്റ്, യെമൻ, ഒമാൻ, ബഹ്റൈൻ, ഖത്തർ, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്), ലെവന്റ് (സിറിയ, ലെബനൻ, ഇസ്രായേൽ, ജോർദാൻ, വെസ്റ്റ് ബാങ്ക്, ഗാസ സ്ട്രിപ്പ്), ഇറാഖ് എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പതിനെട്ടിലധികം രാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന വിശാലമായ മേഖലയാണ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്. പടിഞ്ഞാറ് ഈജിപ്ത് മുതൽ കിഴക്ക് ഇറാൻ വരെയും വടക്ക് തുർക്കി മുതൽ തെക്ക് യെമൻ വരെയും ഇത് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
അറബ് രാഷ്ട്രങ്ങൾക്ക് പുറമെ ഇസ്രായേൽ, ഇറാൻ, തുർക്കി തുടങ്ങിയ അറബ് ഇതര ശക്തികളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സൈപ്രസിനെയും പലപ്പോഴും ഈ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ചിലപ്പോൾ സുഡാൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളെയും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിന്റെ ഭാഗമായി കണക്കാക്കാറുണ്ട്. പതിനെട്ടിലധികം രാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന വിശാലമായ മേഖലയാണ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്. പടിഞ്ഞാറ് ഈജിപ്ത് മുതൽ കിഴക്ക് ഇറാൻ വരെയും വടക്ക് തുർക്കി മുതൽ തെക്ക് യെമൻ വരെയും ഇത് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. 40 കോടിയിലധികം ആളുകൾ താമസിക്കുന്ന ഈ മേഖലയിലെ സാമ്പത്തികാവസ്ഥയും വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇസ്രായേൽ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ മുന്നിട്ടുനിൽക്കുമ്പോൾ യെമൻ ഇപ്പോഴും ദരിദ്ര രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി തുടരുന്നു.
സാധാരണയായി ‘ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത് ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിലിലെ (GCC) ആറ് അംഗങ്ങളെയാണ്. 1981-ൽ സുരക്ഷാ-സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിനായി രൂപീകരിച്ച ഈ കൂട്ടായ്മയിൽ സൗദി അറേബ്യ , യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (UAE) ഖത്തർ,കുവൈറ്റ്,ബഹ്റൈൻ, ഒമാൻ രാജ്യങ്ങളാണുള്ളത്.
ഈ ആറ് രാജ്യങ്ങളും പേർഷ്യൻ ഗൾഫിൻ്റെ തീരത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. എല്ലാവരും രാജഭരണകൂടങ്ങളാണ്. ലോകത്തെ ആകെ എണ്ണ ശേഖരത്തിന്റെ 40 ശതമാനവും ഇവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. ലോകത്തിലെ എണ്ണ ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ 30 ശതമാനവും ഈ രാജ്യങ്ങളാണ് നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഖത്തറിലെ അൽ-ഉദൈദ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖ യുഎസ് സൈനിക താവളങ്ങളും ഈ രാജ്യങ്ങളിലാണുള്ളത്.
മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് (Middle East), ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ (Gulf Countries) എന്നിവ തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ ;
- മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് (Middle East / പശ്ചിമേഷ്യ)
- വിശാലമായ മേഖല:ഇറാൻ, ഇസ്രായേൽ, സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, ഖത്തർ, കുവൈറ്റ്, ഒമാൻ, ബഹ്റൈൻ, യെമൻ, ഇറാഖ്, ജോർദാൻ, സിറിയ, ലെബനൻ തുടങ്ങിയ നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന വിശാലമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പദമാണിത്.
- ഉൾപ്പെടുന്നവ:ഏഷ്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗവും വടക്കേ ആഫ്രിക്കയുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും (MENA) ഇതിൽ വരുന്നു.
- രാഷ്ട്രീയം:റിപ്പബ്ലിക്കുകൾ, രാജഭരണകൂടങ്ങൾ, ജനാധിപത്യ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
- ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ (Gulf Countries / GCC Nations)
- ജിസിസി (GCC):പേർഷ്യൻ ഗൾഫ് തീരത്തുള്ള ആറ് അറബ് രാജ്യങ്ങളെയാണ് പ്രധാനമായും ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്: സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, ഖത്തർ, കുവൈറ്റ്, ബഹ്റൈൻ, ഒമാൻ.
- സവിശേഷത:ഈ ആറ് രാജ്യങ്ങളും ഗൾഫ് കോ-ഓപ്പറേഷൻ കൗൺസിലിലെ (GCC) അംഗങ്ങളാണ്.
- ഭരണം:ഇവയെല്ലാം രാജഭരണകൂടങ്ങളാണ് (Monarchies).
പ്രധാന വ്യത്യാസം ഒറ്റവാക്കിൽ:
- മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്എന്നത് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി വലിയൊരു മേഖലയെ സൂചിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ഗൾഫ് എന്നത് ഗൾഫ് തീരത്തുള്ള 6 GCC രാജ്യങ്ങളെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്ന കൂടുതൽ നിർദ്ദിഷ്ടമായ പദമാണ്.
