ശ്രാവണബലഗോളയിലെ ഗോമേതേശ്വര പ്രതിമ : ജീവിതത്തിന്റെ സുഖങ്ങളെക്കാൾ സ്ഥാനം ആത്മീയ ജീവിതത്തിന് കണ്ട ബാഹുബലി രാജാവായ ഗോമേതേശ്വരന്റെ പ്രതിമയാണ് ഇന്ത്യയിലെ ഏഴ് അത്ഭുതങ്ങളില് ഒന്നാം സ്ഥാനത്തുള്ളത്. ജൈനമതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീര്ഥസ്നാനങ്ങളിലൊന്നാണ് കർണാടകയിലെ ശ്രാവണബലഗോള. ഇവിടെ ഒറ്റക്കല്ലിൽ തീര്ത്തിരിക്കുന്ന പ്രതിമ അരിഷ്ടനേമി എന്നു പേരായ ശില്പിയുടെ കലാവിരുതാണ്. ശരീരം വെടിയുന്നതിനു തൊട്ടുമുന്പുള്ള അവസ്ഥയുടെ രൂപത്തിലാണ് ശില്പി ഇത് നിര്മ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഭൂമിയി ൽ കാലുകളുറപ്പിച്ച് കൈകൾ ശരീരത്തിൽ സ്പര്ശിക്കാതെ താഴ്ത്തി മുഖത്ത് ചെറുപുഞ്ചിരിയുമായി നില്ക്കുന്ന രൂപമാണ് ഇവിടെ ഗോമേതേശ്വരന്റേത്.
കർണാടകയിലെ ഹസൻ ജില്ലയിൽ ശ്രാവണബെൽഗോളയിൽ വിന്ധ്യാഗിരി കുന്നിനു മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന 17 മീറ്റർ (57 അടി) ഉയരമുള്ള ഒരു ഒറ്റക്കൽപ്രതിമയാണ് ഗോമതേശ്വരൻ അഥവാ ബാഹുബലി പ്രതിമ. ജൈനമതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ ശ്രാവണബെലഗോളയിലാണ് ഗോമാതേശ്വര ബാഹുബലി പ്രതിമ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഹസ്സൻ ജില്ലയിൽ ചാന്നരായപട്ടണത്തിന് സമീപത്തായായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പട്ടണമാണ് ശ്രാവണബെലഗോള. ബാംഗ്ലൂരിൽ നിന്നും 144 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയായാണ് ഈ പട്ടണം ദക്ഷിണ കർണാടകയിലെ ഒരു പ്രധാന ജൈന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് .
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കുന്ന ഏകശിലാ പ്രതിമകളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന 18 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഗോമേതേശ്വര ഭഗവാൻറെ പ്രതിമയാണ് ശ്രാവണബലഗോളയിലുള്ളത്. ബാഹുബലി ഹനുമാൻ ജി എന്നത് ഹനുമാന്റെ ആദരണീയവും ശക്തവുമായ ഒരു രൂപമാണ്, അതിൽ അപാരമായ ശക്തി, ഭക്തി, നിർഭയത്വം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. “ബാഹുബലി” എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം “ശക്തമായ കൈകളുള്ളവൻ” എന്നാണ് (ബാഹു = കൈ, ബലി = ശക്തി/ശക്തി എന്നതിൽ നിന്ന്) , ഇത് ഹനുമാൻ ജിയുടെ സമാനതകളില്ലാത്ത ശാരീരിക ശക്തിയെയും വീരശൂരത്വത്തെയും ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ദിഗംബര ജൈന പുരാണത്തിലെ ഒരു ജനപ്രിയ വ്യക്തിയായ ബാഹുബലി ഒന്നാം ജിനനായ ഋഷഭദേവന്റെ മകനാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഗോമതേശ്വരൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ബാഹുബലി മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്നത്തെ കർണാടകയിൽ സ്ഥാപിച്ച അഞ്ച് ഏകശിലാ പ്രതിമകളിലൂടെയാണ് ഏറ്റവും പ്രചാരത്തിലുള്ളത്.
ജൈനമതത്തിലെ ആദ്യത്തെ തീർത്ഥങ്കരനായ ഋഷഭനാഥന്റെ മകനും ചക്രവർത്തിയായ ഭരതന്റെ സഹോദരനുമായിരുന്നു ബാഹുബലി ( ബാഹുബലി: ‘ശക്തമായ കൈകളുള്ളവൻ’). ജൈനമതത്തിലെ ഒരു ആദരണീയ വ്യക്തിയാണ് . ഹിന്ദു സാഹിത്യത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഐതിഹാസിക ചക്രവർത്തിയാണ് ഭരതൻ ചന്ദ്രവംശ രാജവംശത്തിലെ അംഗമായ അദ്ദേഹം ചക്രവർത്തി ആയിത്തീരുന്നു. പാണ്ഡവരുടെയും, കൗരവരുടെയും, ബൃഹദ്രതന്റെയും, ജരാസന്ധന്റെയും പൂർവ്വികനായി അദ്ദേഹം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ജൈനമത വിശ്വാസിയായ ബാഹുബലിക്ക് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഗോമതേശ്വര പ്രതിമ സമാധാനം, അഹിംസ, ലൗകിക കാര്യങ്ങളുടെ ത്യാഗം, ലളിത ജീവിതം എന്നീ ജൈന പ്രമാണങ്ങളെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. 983-ൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഗംഗാ രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്താണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കുന്ന പ്രതിമകളിൽ ഒന്നാണിത്. ജൈനമത സ്ഥാപകനും ആദ്യത്തെ തീർത്ഥങ്കരനുമായ ഋഷഭ ഭഗവാന്റെ മകനായ ബാഹുബലിക്ക് ജൈനമതത്തിൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം സർഗ്ഗാത്മകനും, വിശ്വസ്തനും, യാഥാർത്ഥ്യബോധമുള്ളവനും, പ്രായോഗികനും, ജ്ഞാനിയും, ധീരനുമാണ്. തന്റെ സഹോദരനായ “ഭരതനെതിരെ” നടന്ന അഹിംസാ വാദത്തിൽ വിജയം നേടിയ ശേഷം, ബാഹുബലി സ്വമേധയാ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുകയും ജൈന സന്യാസിയായി മാറുകയും ചെയ്തു
