ഇന്ന് മന്ദാകിനി നാരായണൻ്റെ ജന്‍മശതാബ്ദി

കേരളത്തിലെ നക്സലൈറ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ മുൻനിരക്കാരിൽ ഒരാളും, പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഒരു അമ്മയുടെ വാത്സല്യവും ആവേശവും നൽകിയ ‘മാ’ എന്നറിയപ്പെട്ട മന്ദാകിനി നാരായണൻ്റെ ജന്മശതാബ്ദി ഇന്ന്. ധീരയായ ആ വിപ്ലവകാരിയുടെ ഓർമകൾക്ക് കോഴിക്കോട് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുകയാണ്. ‘ഫ്രണ്ട്സ് ഓഫ് മാ’ കൂട്ടായ്മ നഗരത്തിൽ വിവിധ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.

ഗുജറാത്തിൽ നിന്ന് കേരളത്തിൻ്റെ വിപ്ലവഭൂമികയിലേക്ക്

കോഴിക്കോട്ടുകാരി ആയെങ്കിലും ​മന്ദാകിനി നാരായണൻ ജനിച്ചത് ഗുജറാത്തിലാണ്. നവീൻ ചന്ദ്ര ഓസ, ഉർവശി ഓസ എന്നിവരായിരുന്നു മാതാപിതാക്കൾ. 1925 ഒക്ടോബർ 25ന് യാഥാസ്ഥിതിക ഗുജറാത്തി ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച മന്ദാകിനി മതാചാരങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും കുട്ടിക്കാലത്തുതന്നെ വലിച്ചെറിഞ്ഞു. ആഭരണങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും ഒഴിവാക്കി. ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. കോളജ് കാലത്ത് കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കൊപ്പം സഞ്ചരിച്ചു. മുംബൈയിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അവർ അവിഭക്ത കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ സജീവമായി.

പരമ്പരാഗത ജാതിബോധങ്ങളെ മറികടന്ന് കേരളത്തിലെ നക്സലൈറ്റ് നേതാവായ കുന്നിക്കൽ നാരായണനുമായുള്ള പ്രണയവിവാഹം മന്ദാകിനിയുടെ വിപ്ലവബോധത്തിൻ്റെ പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ഉദ്യോഗാർഥം മുംബൈയിലെത്തിയതായിരുന്നു
നാരായണൻ.അച്ഛൻ മരിച്ചതിനെത്തുടർന്നു മുംബൈ സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ കിട്ടിയ ജോലി വിപ്ലവത്തിനു തടസ്സമായപ്പോൾ മന്ദാകിനി രാജിവച്ചു.

കൽക്കട്ട തീസിസിനെതിരെ നിലകൊണ്ട നാരായണനെ 1948ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പുറത്താക്കി. ബന്ധമൊഴിയാൻ പാർട്ടിയൊന്നാകെ നിർബന്ധിച്ചപ്പോഴും മന്ദാകിനി കൂസലില്ലാതെ നേരിട്ടു. 1950-ൽ നാരായണനും മകൾ അജിതയ്ക്കുമൊപ്പം കേരളത്തിലെത്തിയ അവർ കോഴിക്കോട് ഗുജറാത്തി സ്കൂളിൽ അധ്യാപികയായി.

നക്സലൈറ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിലെ നിർണായക സാന്നിധ്യം

പിന്നാലെ ​കേരളത്തിലെ നക്സലൈറ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ മുൻനിരക്കാരിൽ ഒരാളായി മന്ദാകിനി മാറി. ഭർത്താവ് കുന്നിക്കൽ നാരായണനും മകൾ കെ അജിതയും പ്രസ്ഥാനത്തിൽ അവരോടൊപ്പം സജീവമായിരുന്നു. ​1968-ൽ കേരളത്തിൽ നടന്ന ആദ്യത്തെ പ്രധാന നക്സലൈറ്റ് ആക്രമണങ്ങളായ തലശ്ശേരി-പുൽപ്പള്ളി സംഭവങ്ങളിൽ അവർ പങ്കെടുത്തു.

1968 നവംബർ 22-ന് തലശ്ശേരി പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആക്രമിക്കാൻ ഏകദേശം 300 പേരടങ്ങുന്ന ഒരു സംഘം ശ്രമിച്ചു. ​48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ വയനാട്ടിലെ പുൽപ്പള്ളി പൊലീസ് സ്റ്റേഷനും ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു. ​ഈ കേസുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 1970-ൽ അവർ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. പിന്നീട് അനാരോഗ്യം കാരണം 1971-ൽ ജയിലിൽ നിന്ന് വിട്ടയച്ചു. ​1975-ലെ അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് അവർ വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും രണ്ടര വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് അവർക്ക് കടുത്ത പൊലീസ് അതിക്രമങ്ങൾക്ക് ഇരയാകേണ്ടിവന്നു. “മറിക്കാത്ത താളുകൾ” എന്നാണ് മന്ദാകിനി നാരായണൻ എഴുതിയ ഓർമക്കുറിൻ്റെ പേര്. “മായയുടെ കത്തുകൾ” എന്ന പുസ്തകവും അവർ എഴുതി. 81-ാം വയസ്സിൽ വിടവാങ്ങുന്നതുവരെ അവർ ഇടതുപക്ഷ ആശയങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിന്നു.

ഓർമകൾ പങ്കിട്ട് മകൾ അജിത

ജന്മശതാബ്ദിയിൽ അമ്മയെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമകൾ പങ്കുവെച്ചത് മകളും ‘അന്വേഷി’യുടെ സ്ഥാപകയുമായ കെ അജിതയാണ്. അമ്മയെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഒട്ടേറെ പേർ കേരളത്തിലുടനീളമുണ്ട്. അതിൻ്റെ ഒത്തുചേരലാണ് കോഴിക്കോട്ടെ ആഘോഷം. “ഞാൻ അമ്മയെ വിളിച്ച ‘മാ’ എന്ന വിളി പഴയ സഖാക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും ഏറ്റു വിളിച്ചു. വിപ്ലവം തന്നെ സ്വന്തം വീടാക്കി മാറ്റി. എല്ലാവർക്കും വേണ്ടി ജീവിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു അമ്മ,” അജിത പറഞ്ഞു. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മാത്രമല്ല, സാഹിത്യം, ചിത്രകല, സംഗീതം, സിനിമ എന്നിവയിലും അമ്മയ്ക്ക് താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു എന്നും 71-ാം വയസ്സിലാണ് സംഗീതപഠനവും ചിത്രരചനയും തുടങ്ങിയതെന്നും അജിത കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

തിരുവനന്തപുരത്ത് രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രോത്സവത്തിന് ഞാൻ ഇന്നു വരെ പോയിട്ടില്ല. എന്നാൽ അമ്മ പോകുമായിരുന്നു. വീട് വിട്ടിറങ്ങുമ്പോൾ അവർ തൻ്റെ വീടിനെയും കൂടെ കുട്ടി. വിപ്ലവം തന്നെ സ്വന്തം വീടാക്കി മാറ്റി. ആ യാത്രയിൽ പക്ഷേ കുടുംബം, സ്ത്രീ, അമ്മ തുടങ്ങിയ പലതും ഭേദിക്കപ്പെട്ടു. എല്ലാവർക്കും വേണ്ടി ജീവിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു അമ്മ.

അജിതയുടെ പോരാട്ടവഴികൾ

പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസകാലത്തു തന്നെ പിതാവ് പിന്തുടർന്ന വഴിയേ അജിതയും നക്സലൈറ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി. 1960-കളുടെ അവസാനത്തോടെ, സമൂഹത്തിലെ അനീതികളിൽ മനംനൊന്ത് അജിത നക്സലൈറ്റ് പ്രസ്ഥാനവുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു. 1968-ൽ അജിതയും കൂട്ടരും സായുധ സമരം ആരംഭിച്ചു. ഈ ഗ്രൂപ്പിലെ ഏക വനിതാ അംഗമായിരുന്നു അജിത. ​വയനാട്ടിലെ ആദിവാസികളോടും ഗ്രാമീണരോടും ജന്മിമാരും പൊലീസും നടത്തുന്ന അതിക്രമങ്ങൾക്കെതിരെ പോരാടിയ ആരിക്കാട് വർഗ്ഗീസുമായും അജിത ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു.

സാമ്രാജ്യത്വത്തിൻ്റെയും ഭരണകൂടത്തിൻ്റെയും മർദ്ദനോപകരണമായ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ആക്രമിക്കുകയെന്ന നയമാണ് ഇവർ സ്വീകരിച്ചത്. അങ്ങനെയാണ് തലശ്ശേരി, പുൽപ്പള്ളി സ്റ്റേഷനുകൾക്കെതിരെ ആക്രമണം നടത്തിയത്. പുൽപ്പള്ളി പൊലീസ് സ്റ്റേഷനാക്രമണകേസിൽ അറസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ, അജിത കോഴിക്കോട് പ്രൊവിഡൻസ് കോളജിലെ പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാർഥിനിയായിരുന്നു. ഈ കേസിൽ അജിത ഉൾപ്പെടെ 13 പേരെ ജീവപര്യന്തം തടവിനു ശിക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി. 1968 മുതൽ 72 വരെ ജയിൽവാസമനുഭവിച്ചു പുൽപ്പള്ളി നക്സൽ ആക്ഷനിൽ അജിത പൊലീസ്‌സ്റ്റേഷൻ ആക്രമിച്ച് ഇൻസ്പെക്ടറുടെ കൈ വെട്ടിയ കേസിൽ പ്രതിയാണ്. പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ വെച്ച് അജിത കൊടിയ ക്രൂരതകൾക്ക് ഇരയായി. അജിതയുടെ അറസ്റ്റ് കേരളത്തെ കോളിളക്കം കൊള്ളിച്ച ഒരു സംഭവമായിരുന്നു. ഒരു പത്ര ഫോട്ടോഗ്രാഫർ പൊലീസുകാരെ കബളിപ്പിച്ച് അജിതയുടെ ലോക്കപ്പിലെ ചിത്രം പകർത്തി. പത്രത്തിൽ വന്നത് കൊണ്ടാണ് അജിതയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത വിവരം പൊലീസിന് സമ്മതിക്കേണ്ടിവന്നത്. അല്ലെങ്കിൽ അജിത ആരോരുമറിയാതെ കൊല്ലപ്പെടുമായിരുന്നു എന്നും ആ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ തൻ്റെ ഓർമക്കുറിപ്പുകളിൽ പറയുന്നു.

27-ാം വയസ്സിൽ, 8 വർഷത്തെ ജയിൽവാസത്തിന് ശേഷം 1977-ൽ അജിത പുറത്തിറങ്ങി. ​കേരളത്തിലെ നക്സലൈറ്റ് പ്രസ്ഥാനം ക്ഷയിച്ചതോടെ അജിതയും മന്ദാകിനിയും മനുഷ്യാവകാശ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമായി. നിലവിൽ സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാടുന്ന ‘അന്വേഷി’ എന്ന വനിതാ അവകാശ സംഘടനയുടെ സ്ഥാപകയാണ് അജിത. ചുരുക്കത്തിൽ, കുന്നിക്കൽ നാരായണനൊപ്പം, മന്ദാകിനിയും കെ. അജിതയും കേരളത്തിലെ നക്സലൈറ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ തീവ്രമായ പോരാട്ടങ്ങളിലെ നിർണ്ണായക ശക്തികളായിരുന്നു. അവരുടെ പോരാട്ടം സായുധ സമരത്തിലൂടെ തുടങ്ങി, പിന്നീട് അജിത സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് വഴിമാറി. മന്ദാകിനിയുടെ ജന്മശതാബ്ദിയിൽ കോഴിക്കോട് ഒത്തുചേർന്ന ‘ഫ്രണ്ട്സ് ഓഫ് മാ’, തീവ്രമായ വിപ്ലവപാതയിൽ സഞ്ചരിച്ച ആ ‘അമ്മ’യ്ക്ക് ആദരമർപ്പിക്കുന്നു.