ട്രാക്കിലെ ‘ലംഗർ’: സച്ച്ഖണ്ഡ് എക്സ്പ്രസ്സിലെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന സൗജന്യ സേവനം
ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയതും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ ട്രെയിനുകളിൽ ഒന്നാണ് സച്ച്ഖണ്ഡ് എക്സ്പ്രസ്സ്. എന്നാൽ ഇതിനെ മറ്റ് ട്രെയിനുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത് ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ നൽകുന്ന സൗകര്യങ്ങളല്ല, മറിച്ച് സിഖ് സമൂഹം ഒരുക്കുന്ന ‘ലംഗർ’ അഥവാ സൗജന്യ ഭക്ഷണ വിതരണമാണ്.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നന്ദേഡിൽ നിന്ന് പഞ്ചാബിലെ അമൃത്സറിലേക്കുള്ള ഈ ദീർഘദൂര യാത്രയിൽ, ആയിരക്കണക്കിന് യാത്രക്കാർക്കാണ് ഓരോ ദിവസവും ഭക്ഷണം ലഭിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ പിന്നിലെ ചില സവിശേഷതകൾ നോക്കാം:
• ഗുരുദ്വാരകളുടെ സേവനം: ട്രെയിൻ കടന്നുപോകുന്ന വഴിയിലെ വിവിധ ഗുരുദ്വാരകളിൽ നിന്നാണ് ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിൽ എത്തിക്കുന്നത്. പ്രധാനമായും മൻമദ്, ഭൂസാവൽ, ഇറ്റാർസി തുടങ്ങിയ സ്റ്റേഷനുകളിൽ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ ഭക്ഷണവുമായി കാത്തുനിൽക്കുന്നുണ്ടാകും.
• ജാതിമത ഭേദമില്ലാതെ: ഈ ട്രെയിനിലെ യാത്രക്കാരൻ ഏത് മതക്കാരനാണെന്നോ ഏത് ക്ലാസ്സിലാണ് (General or AC) യാത്ര ചെയ്യുന്നതെന്നോ അവർ നോക്കാറില്ല. വിശക്കുന്ന ഏവർക്കും സന്തോഷത്തോടെ അവർ ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്നു.
• വിഭവസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം: ചൂടുള്ള ചപ്പാത്തികൾ, ദാൽ, സബ്ജി, ചിലപ്പോൾ ഖീർ (പായസം) എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പോഷകഗുണമുള്ള ഭക്ഷണമാണ് വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. പാത്രങ്ങളുമായി ഓരോ ബോഗിയിലും ഓടിയെത്തി ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്ന സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെ കാഴ്ച മനോഹരമാണ്.
സന്നദ്ധസേവനത്തിന്റെ കരുത്ത്
റെയിൽവേ പാന്ററി കാറുകളിൽ നിന്ന് പണം നൽകി ഭക്ഷണം വാങ്ങാൻ സാധിക്കാത്ത പാവപ്പെട്ട യാത്രക്കാർക്ക് ഈ സേവനം ഒരു വലിയ അനുഗ്രഹമാണ്. യാതൊരു ലാഭേച്ഛയുമില്ലാതെ, ‘സേവ’ എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ ഈ ഭക്ഷണപ്പൊതികൾ തയ്യാറാക്കാൻ ദിവസവും പരിശ്രമിക്കുന്നത്.
മനുഷ്യ സേവയാണ് ദൈവ സേവ” എന്ന വലിയ സന്ദേശമാണ് സച്ച്ഖണ്ഡ് എക്സ്പ്രസ്സിലെ ഓരോ ഭക്ഷണപ്പൊതിയും യാത്രക്കാരോട് പറയുന്നത്. വിശക്കുന്നവന് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ പുണ്യമില്ല” എന്ന സന്ദേശമാണ് ഈ ട്രെയിൻ ഓരോ കിലോമീറ്ററിലും വിളിച്ചോതുന്നത്.
ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ട്രാക്കുകളിലൂടെ ഓടുന്ന വെറുമൊരു ഇരുമ്പുപെട്ടിയല്ല ഈ ട്രെയിൻ. അത് മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ വലിയൊരു അടയാളമാണ്. പണമില്ലാത്തവനും അന്തസ്സോടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാമെന്ന് ഈ യാത്ര തെളിയിക്കുന്നു. ലോകത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായ ഈ ‘ലംഗർ സേവനം’ ഇന്നും മുടങ്ങാതെ തുടരുന്നു എന്നത് അത്ഭുതകരവും പ്രചോദനാത്മകവുമാണ്.
ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യവും ഒത്തൊരുമയും വിളിച്ചോതുന്ന സച്ച്ഖണ്ഡ് എക്സ്പ്രസ്സിലെ ഈ യാത്ര, കേവലം ഒരു സ്ഥലത്തുനിന്നും മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്കുള്ള ദൂരമല്ല, മറിച്ച് സ്നേഹത്തിന്റെയും കരുണയുടെയും ഒരു വലിയ അനുഭവമാണ്.
