- ഉത്ഭവവും വളർച്ചയും: അസ്ഥിമജ്ജയിൽ (bone marrow) ഉത്ഭവിക്കുകയും പൂർണ്ണവളർച്ചയെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
- പ്രവർത്തനം: ഇവ ‘ആന്റിബോഡികൾ’ (antibodies) എന്ന പ്രത്യേക മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നു.
- പ്രതിരോധം: ശരീരത്തിൽ എത്തുന്ന രോഗാണുക്കളെ ആന്റിബോഡികൾ വഴി നേരിട്ട് ആക്രമിച്ച് നശിപ്പിക്കുന്നു (Humoral immunity).
- ഉത്ഭവവും വളർച്ചയും: അസ്ഥിമജ്ജയിൽ ഉത്ഭവിക്കുകയും എന്നാൽ തൈമസ് ഗ്രന്ധിയിൽ (thymus gland) വളർച്ചയെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. (ഇതിലെ ‘T’ എന്നത് തൈമസിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു).
- പ്രവർത്തനം: വൈറസ് ബാധിച്ച കോശങ്ങളെയും കാൻസർ കോശങ്ങളെയും നേരിട്ട് ആക്രമിച്ച് നശിപ്പിക്കുന്നു. മറ്റ് പ്രതിരോധ കോശങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കാനും ഇവ സഹായിക്കുന്നു.
- പ്രതിരോധം: കോശങ്ങൾ മുഖേനയുള്ള പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനം (Cell-mediated immunity) നൽകുന്നു.
ലസികാണു എന്ന ഉപവിഭാഗത്തിൽ പെടുന്ന ശ്വേതരക്താണു ആണ് ടി-ലസികാണുക്കൾ അഥവാ ടി-കോശങ്ങൾ. ജന്തുക്കളിലെ രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയുടെ ഒരു മുഖ്യ വിഭാഗമായ അനുവർത്തന പ്രതിരോധത്തിന്റെ “സംഘാടകരായി” വർത്തിക്കുന്ന കോശമാണ് ടി-ലസികാണുക്കൾ. ഇതേ ധർമ്മം മൂലം, പ്രതിരോധ സങ്കേതത്തിന്റെ രണ്ട് കൈവഴികളായ കോശമാധ്യസ്ഥപ്രതിരോധത്തെയും ദ്രവീയപ്രതിരോധത്തെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കണ്ണികൂടിയാവുന്നുണ്ട് ഇവ.
ടി-കോശസ്വീകരിണികൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരുകൂട്ടം മാംസ്യങ്ങൾ ഇവയുടെ കോശസ്തരത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു; ഇവയിലൂടെയാണ് ബിലസികാണുക്കളിൽ നിന്നും പ്രാകൃതിക കൊലയാളികോശങ്ങളിൽ നിന്നും ടി-കോശങ്ങളെ വേർതിരിച്ചറിയാനാകുന്നത്. ജനിക്കുന്നത് ബി-ലസികാണുക്കളെപ്പോലെ മജ്ജയിലെ രക്തജനകകലയിലാണെങ്കിലും ടി-കോശങ്ങൾ പൂർണവികാസം പ്രാപിക്കുന്നതും രോഗപ്രതിരോധപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സജ്ജമാകുന്നതും തൈമസ് ഗ്രന്ഥിയിലാണ്.
വളർച്ചയുടെ പ്രാരംഭാവസ്ഥയിൽ തന്നെ തൈമസ് ഗ്രന്ഥിയിലേക്ക് കുടിയേറുന്ന ടി-കോശങ്ങൾ അവിടെ നിന്നും രോഗാണുക്കളെ നേരിടാനുള്ള ആവശ്യാനുസരണം പെരുകുകന്നു. കൈകാലുകളിലെ രക്തചംക്രമണ വ്യവസ്ഥയിൽ റോന്തുചുറ്റുന്ന ടി-കോശങ്ങളിൽ ചിലത് പ്രതിജനകങ്ങളുമായി സമ്പർക്കത്തിലേർപ്പെടുമ്പോൾ ഉത്തേജിതരാകുകയും പ്രതിരോധസ്മൃതികോശങ്ങളായി രൂപാന്തരപ്പെട്ട് ലസികാഗ്രന്ഥികളിലെ കോശശേഖരത്തിന്റെ ഭാഗമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. പിന്നീട് ഇതേ അണുബാധ വീണ്ടുമുണ്ടാകുമ്പോൾ ആ അണുവിന്റെ പ്രതിജനകത്തെ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയുന്ന ശരീരം ഈ പ്രതിരോധസ്മൃതികോശങ്ങളെ ഉണർത്തി തിരിച്ചടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൈകാലുകളിലൂടെയൊഴുകുന്ന രക്തത്തിലെ ലസികാകോശങ്ങളിൽ ഏകദേശം 70-80% പൂർണവളർച്ചപ്രാപിച്ച ടി-കോശങ്ങളാണ്.
ടി-കോശങ്ങൾ രൂപപരമായും ധർമ്മപരമായും അനവധി വകഭേദങ്ങളിൽ കാണാം. മുഖ്യമായും ഇവ നാലുവിധമുണ്ട്. ഇവ കൂടാതെ പ്രാകൃതികകൊലയാളി കോശങ്ങളെയും ടി-ലസികാണുക്കളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ടി-സഹായി കോശങ്ങൾ ടി-, ബി- ലസികാണുക്കളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും പ്രവർത്തനം നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കോശവിഷകാരി ടി-ലസികാണു വൈറസ് ബാധിച്ച കോശങ്ങളെയും അർബുദ കോശങ്ങളെയും നേരിട്ടാക്രമിച്ച് നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ മികവുള്ളവരാണ്. ദാമക ടി-ലസികാണു അണുബാധയ്ക്ക് എതിരെയുള്ള പ്രതിരോധ വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രവർത്തനത്തിനു ശേഷം അതിനെ തിരിച്ച് സാധാരണ ആവസ്ഥയിലേക്ക് നിയന്ത്രിച്ചു കൊണ്ടുവരുകയും അമിത പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ദമനം (suppress) ചെയ്ത് സ്വയംപ്രതിരോധാവസ്ഥ ഉണ്ടാകാതെ നോക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ടി-ലസികാണു അനുവർത്തന പ്രതിരോധം, സഹജപ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്കിടയിലെ കണ്ണിയായി വർത്തിക്കുന്നുണ്ടാവാമെന്ന് ഊഹിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രാകൃതിക കൊലയാളികോശം വൈറസ് ബാധിച്ച കോശങ്ങളെയും അർബുദ കോശങ്ങളെയും കൊല്ലുന്നു.
