കടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യാപാരങ്ങളുടെയും ചരക്കുനീക്കത്തിന്റെയും പ്രധാന കേന്ദ്രമാണ് മാരിടൈം ഹബ്ബ്. “Maritime Hub” എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പ്രയോഗത്തിന്റെ മലയാളം അർത്ഥം “പ്രധാന സാമുദ്രിക കേന്ദ്രം” അല്ലെങ്കിൽ “ആഗോള നാവിക/തുറമുഖ കേന്ദ്രം” എന്നാണ്. കപ്പൽ ഗതാഗതം, ചരക്ക് നീക്കം, തുറമുഖ സേവനങ്ങൾ, കപ്പൽ നിർമ്മാണം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ഒരു പ്രധാന തീരദേശ സ്ഥലത്തെയാണ് ഇങ്ങനെ വിളിക്കുന്നത്.
പ്രധാന ആശയങ്ങൾ:
- ആഗോള മാരിടൈം ഹബ്ബ് (Global Maritime Hub): അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽപ്പാതകളിൽ നിർണ്ണായക സ്ഥാനമുള്ള, വലിയ കപ്പലുകൾക്ക് നങ്കൂരമിടാനും ചരക്കുകൾ കൈമാറാനും സൗകര്യമുള്ള പ്രധാന തുറമുഖം (ഉദാഹരണത്തിന് വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം).
- തുറമുഖ സൗകര്യങ്ങൾ: ചരക്കുകളുടെ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ (cargo handling), ലോജിസ്റ്റിക്സ്, കപ്പലുകളുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ, ഷിപ്പിംഗ്, കപ്പൽ നിർമ്മാണം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
- വാണിജ്യ കേന്ദ്രം: സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കും, അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരത്തിനും, തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും സഹായിക്കുന്ന കടലോര മേഖല
കേരളത്തിൽ മാരിടൈം ഹബ്ബുകളായി (Maritime Hub) വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾ കൊച്ചി, വിഴിഞ്ഞം എന്നിവയാണ്. കപ്പൽ നിർമ്മാണം, അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ, ചരക്ക് നീക്കം (transshipment) എന്നിവയിൽ വലിയ മുന്നേറ്റമാണ് ഈ മേഖലയിൽ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
- വിഴിഞ്ഞം അന്താരാഷ്ട്ര തുറമുഖം: വിഴിഞ്ഞത്തെ ആഗോള മാരിടൈം ഹബ്ബായി (Global Maritime Hub) മാറ്റാൻ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ പ്രാഥമിക ചർച്ചകൾ പൂർത്തിയാക്കി. ഇത് രാജ്യത്തെ പ്രധാന ട്രാൻസ്ഷിപ്പ്മെന്റ് ഹബ്ബായി മാറും.
- കൊച്ചി മാരിടൈം ഹബ്ബ്: കൊച്ചിൻ ഷിപ്പ്യാർഡ് കേന്ദ്രീകരിച്ച് കപ്പൽ നിർമ്മാണത്തിലും അറ്റകുറ്റപ്പണികളിലും കൊച്ചി വലിയൊരു മാരിടൈം ക്ലസ്റ്ററായി വളരുകയാണ്.
- പ്രധാന മുന്നേറ്റങ്ങൾ: കൊച്ചിൻ ഷിപ്പ്യാർഡ് ലോകത്തിലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ പൂർണ്ണ ഓട്ടോമാറ്റിക് ഇലക്ട്രിക് ബാർജുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കൊച്ചിയിൽ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഡ്രൈഡോക്കും പ്രവർത്തനക്ഷമമാണ്.
- ലക്ഷ്യം: ഇന്ത്യയുടെ കപ്പൽ നിർമ്മാണ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുക, തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക, ആത്മനിർഭർ ഭാരത് പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി സമുദ്ര സംബന്ധിയായ മേഖലകളിൽ ആഗോള കേന്ദ്രമായി കേരളത്തെ മാറ്റുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ.
കടൽ പൈതൃകം (Maritime Heritage): ഗുജറാത്തിലെ ലോഥൽ മാരിടൈം ഹെറിറ്റേജിനായുള്ള ഒരു ആഗോള ഹബ്ബായി വികസിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
