ന്യൂഡൽഹി: ഇറാനെതിരായ യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ ആക്രമണങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതം ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ മേഖലയിലെ ദുർബലത വീണ്ടും തുറന്നുകാട്ടിയിരിക്കുകയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ അസംസ്കൃത എണ്ണ, ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിവാതകം (എൽഎൻജി), ദ്രവീകൃത പെട്രോളിയം വാതകം (എൽപിജി) എന്നിവയുടെ ഇറക്കുമതിയുടെ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴിയാണ് നീങ്ങുന്നത്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഭൂരാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ ഇന്ധന വിതരണത്തെ എങ്ങനെ ബാധിച്ചുവെന്ന് സംഘർഷം അടിവരയിടുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ നയരൂപകർത്താക്കൾക്ക് ദീർഘകാല ഊർജ്ജ സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് വിതരണക്കാരെ വൈവിധ്യവൽക്കരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ബദൽ ഊർജ്ജ സ്രോതസുകളിലേക്കുള്ള മാറ്റം ത്വരിതപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട് എന്നതിൻ്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ് ഈ പ്രതിസന്ധി. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ വളരുന്ന ഊർജ്ജ ഉപഭോക്താക്കളിൽ ഒന്നായി ഇന്ത്യ ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം ആവശ്യകതയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്ന് വേണം കരുതാൻ.
രാജ്യത്തിൻ്റെ അസംസ്കൃത എണ്ണ ആവശ്യകതയുടെ 90 ശതമാനവും ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നു. പ്രകൃതിവാതകത്തിൻ്റെയും എൽപിജിയുടെയും വലിയൊരു പങ്കും ഇതിൽ ഉള്പ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ അസംസ്കൃത എണ്ണ ഇറക്കുമതിയുടെ ഏകദേശം 50 ശതമാനവും, എൽഎൻജി ഇറക്കുമതിയുടെ പകുതിയിലധികവും, എൽപിജി ഇറക്കുമതിയുടെ ഏകദേശം 80–85 ശതമാനവും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയാണ് കടന്ന് പോകുന്നത്.
അതിനാൽ തന്നെ ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ പങ്കാളിത്തങ്ങളെ വൈവിധ്യവൽക്കരിക്കേണ്ടതിൻ്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് നയ വൃത്തങ്ങളിൽ പുതിയ ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിട്ടിട്ടുണ്ട്. ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ പരമ്പരാഗത ഗൾഫ് വിതരണക്കാർക്കപ്പുറം ഇന്ത്യ ക്രമേണ തങ്ങളുടെ സംഭരണ തന്ത്രം വികസിപ്പിച്ചതായി കാണാൻ സാധിക്കും. സമീപ വർഷങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് റഷ്യയിലെ പാശ്ചാത്യ ഉപരോധങ്ങളെത്തുടർന്ന് ആഗോള എണ്ണ വ്യാപാരം പുനഃക്രമീകരിച്ചതിനുശേഷം, റഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള ഇറക്കുമതി കുത്തനെ വർധിച്ചിരുന്നു. അമേരിക്കയിൽ നിന്നും നിരവധി ആഫ്രിക്കൻ ഉൽപാദകരിൽ നിന്നുമുള്ള ഊർജ്ജ വാങ്ങലുകളും ഇന്ത്യ വർധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
എന്നിരുന്നാലും, സ്ഥാപിതമായ വിതരണ ശൃംഖലകൾ, ഗൾഫ് ഉൽപാദകരുമായുള്ള ദീർഘകാല നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ കാരണം, ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ ഇറക്കുമതിയുടെ മൂലക്കല്ലായി പശ്ചിമേഷ്യ തുടരുന്നു. സൗദി അറേബ്യ, ഇറാഖ്, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (യുഎഇ) തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ എണ്ണ ഇറക്കുമതിയുടെ വലിയൊരു പങ്ക് വഹിക്കുന്നത് തുടരുന്നു. സമീപഭാവിയിൽ ഈ ബന്ധങ്ങൾ കുറയാൻ സാധ്യതയില്ലെങ്കിലും, നിലവിലെ പ്രതിസന്ധി മറ്റ് മേഖലകളിലുടനീളം ബദൽ വിതരണ മാർഗങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ ത്വരിതപ്പെടുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
ആഫ്രിക്കയിലെയും അമേരിക്കയിലെയും ഉൽപാദകരുമായി ദീർഘകാല ഊർജ്ജ പങ്കാളിത്തം ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാന തന്ത്രം. വൈവിധ്യമാർന്ന എണ്ണ വിതരണത്തിനായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ അന്വേഷണത്തിൽ സാധ്യതയുള്ള പങ്കാളികളായി നൈജീരിയ, അംഗോള, ബ്രസീൽ, ഗയാന തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളെ കാണുന്നു. ഈ ബന്ധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നത് ഏതെങ്കിലും ഒരു മേഖലയെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അപകടസാധ്യതകൾ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും.
ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ തന്ത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വസ്തുത തന്ത്രപരമായ പെട്രോളിയം ശേഖരണത്തിൻ്റെ വികാസമാണ്. ഈ ശേഖരണങ്ങൾ ഒരു അടിയന്തര ബഫറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇന്ത്യ ഇതിനകം തന്നെ നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ തന്ത്രപരമായ സംഭരണ സൗകര്യങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ദീർഘകാല ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികളിൽ നിന്ന് രാജ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് അധിക കരുതൽ ശേഖരം ആവശ്യമാണ്.
ന്യൂഡൽഹി ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒബ്സർവർ റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ്റെ (ORF) തിങ്ക് ടാങ്കിലെ സീനിയർ ഫെലോയും ഊർജ്ജ സുരക്ഷയിൽ വിദഗ്ധയുമായ ലിഡിയ പവലിൻ്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ള ഒരു ഓപ്ഷൻ റഷ്യയിൽ നിന്ന് അസംസ്കൃത എണ്ണ വാങ്ങുന്നത് തുടരുക എന്നതാണ്.
“നേരത്തെ, ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ അസംസ്കൃത എണ്ണ ആവശ്യകതയുടെ 60 മുതൽ 65 ശതമാനം വരെ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വാങ്ങിയിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിനുശേഷം, വിലക്കുറവ് കാരണം റഷ്യ ക്രൂഡ് ഇറക്കുമതിയുടെ മുൻനിര സ്രോതസായി മാറി. ഇന്ത്യയുടെ ഒന്നാം നമ്പർ അസംസ്കൃത എണ്ണ വിതരണക്കാരനായ ഇറാഖിനെ പോലും അവർ മറികടന്നു,” – പവൽ ഇടിവി ഭാരതിനോട് പറഞ്ഞു.
ബ്രസീൽ, ഗയാന തുടങ്ങിയ ദക്ഷിണ അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യ ക്രൂഡ് ഓയിൽ വാങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിലും, വെനിസ്വേലൻ ക്രൂഡ് ഓയിൽ അൽപം വ്യത്യസ്തമാണെന്നും ചില ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾക്ക് മാത്രമേ ഇത് ശുദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിയൂ എന്നും വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. ബ്രെൻ്റ് ക്രൂഡിൻ്റെ വില ഇപ്പോൾ ബാരലിന് 100 ഡോളറിലെത്തി. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷത്തിന് മുമ്പ് ഇത് ബാരലിന് 60 ഡോളറായിരുന്നു. എണ്ണ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളെ വില ആഘാതത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷുന്നത് ഇപ്പോള് പ്രതിസന്ധിയാണ്.
എന്നാൽ ഇന്ത്യൻ റിഫൈനറികൾക്ക് ഗൾഫ് ക്രൂഡ് ഓയിൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതിൻ്റെ ഒരു നീണ്ട ചരിത്രമുണ്ട്. അതിനാൽ തന്നെ സംഘർഷം അവസാനിച്ചാൽ, സ്ഥിതി സാധാരണ നിലയിലേക്ക് മടങ്ങും. കൂടാതെ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ പ്രതിസന്ധി ബദൽ ഊർജ്ജ സ്രോതസുകളിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ദീർഘകാല നീക്കത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താനും സാധ്യതയുണ്ട്.
ഒപ്പം തന്നെ സൗരോർജ്ജത്തിനും കാറ്റാടി ഊർജ്ജത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ വളരുന്ന വിപണികളിൽ ഒന്നായി ഇന്ത്യ ഇതിനകം ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്, നിരവധി സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ വലിയ തോതിലുള്ള പദ്ധതികൾ വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതേസമയം ഭാവിയിലും ഗൾഫ് ഒരു നിർണായക ഊർജ്ജ പങ്കാളിയായി തുടരുമെങ്കിലും, നിലവിലുള്ള സംഘർഷം മൂലമുണ്ടാകുന്ന സംഭവവികാസങ്ങൾ ഒരൊറ്റ മേഖലയെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നതിൻ്റെ അപകടസാധ്യതകൾ അടിവരയിടുന്നു.
