മഴയുടെ അളവോ തരമോ മാറ്റുക, ആലിപ്പഴം കുറയ്ക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ മൂടൽമഞ്ഞ് ചിതറിക്കുക എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു തരം കാലാവസ്ഥാ പരിഷ്കരണമാണ് ക്ലൗഡ് സീഡിംഗ്. സാധാരണ ലക്ഷ്യം മഴയോ മഞ്ഞോ വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ,ക്ലൗഡ് സീഡിംഗ് എന്നത് അന്തരീക്ഷത്തിലെ മേഘങ്ങളിൽ കൃത്രിമമായി രാസവസ്തുക്കൾ വിതറി മഴ ലഭ്യമാക്കുന്ന ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യയാണ്. ഈ പ്രക്രിയ വഴി മഴ ലഭിക്കാനോ മഞ്ഞ് ഉണ്ടാക്കാനോ മൂടൽമഞ്ഞ് കുറയ്ക്കാനോ സാധിക്കും. വിമാനങ്ങളോ റോക്കറ്റുകളോ ഉപയോഗിച്ചോ നിലത്തുനിന്നോ ഇത് ചെയ്യാൻ കഴിയും. ക്ലൗഡ് സീഡിംഗ്, കാറ്റിൻ്റെ വേഗത, നിലവിലുള്ള മഴമേഘങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കാലാവസ്ഥാ സാഹചര്യങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അന്തരീക്ഷത്തിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന മാലിന്യങ്ങളെ കഴുകിക്കളയാൻ കൃത്രിമ മഴ സഹായിക്കുമെങ്കിലും ഇതൊരു താൽക്കാലിക പരിഹാരം മാത്രമാണ്.
ക്ലൗഡ് സീഡിംഗിൻ്റെ പിന്നിലെ ശാസ്ത്രം ലളിതമാണ്: സിൽവർ അയഡൈഡിന് ഐസിന് സമാനമായ ഘടനയാണുള്ളത്. ജലത്തുള്ളികൾ രൂപപ്പെടുന്നതിനുള്ള ‘വിത്തുകൾ’ (seeds) ആയി ഈ കണികകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ആവശ്യത്തിന് തുള്ളികൾ ശേഖരിക്കുമ്പോൾ, അവയ്ക്ക് ഭാരം കൂടുകയും മഴയായി പെയ്യാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ക്ലൗഡ് സീഡിംഗിനു സാധാരണ ഉപയോഗിക്കുന്ന രാസപദാർഥം സിൽവർ അയോഡൈഡ് , ഡ്രൈ ഐസ് (മരവിപ്പിച്ച കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ്). ഇത്തരത്തിൽ പൂജ്യം ഡിഗ്രിയേക്കാൾ താഴെ തണുപ്പിച്ച വസ്തുക്കൾ മേഘത്തിലേക്ക് പ്രരിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
മേഘങ്ങളുടെ ഘനീഭവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ഐസ് ന്യൂക്ലിയസുകളായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളെ വായുവിലേക്ക് വിതറിയാണ് ക്ലൗഡ് സീഡിംഗ് നടത്തുന്നത് . സിൽവർ അയഡൈഡ് , പൊട്ടാസ്യം അയഡൈഡ് , ഡ്രൈ ഐസ് എന്നിവയാണ് സാധാരണ ഏജന്റുകൾ . ഈർപ്പം ആകർഷിക്കാനുള്ള കഴിവ് കാരണം ടേബിൾ ഉപ്പ് പോലുള്ള ഹൈഗ്രോസ്കോപ്പിക് വസ്തുക്കൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. സൂപ്പർകൂൾഡ് മേഘങ്ങളിൽ മഞ്ഞുകണങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന സ്റ്റാറ്റിക് സീഡിംഗ് മുതൽ, മഴ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന്, ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന താപം പുറത്തുവിടുന്നതിലൂടെ സംവഹന മേഘ വികസനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഡൈനാമിക് സീഡിംഗ് വരെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ വ്യത്യസ്തമാണ്.
മേഘ വിത്തിടലിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഏറ്റവും സാധാരണമായ രാസവസ്തുക്കളിൽ സിൽവർ അയഡൈഡ് , പൊട്ടാസ്യം അയഡൈഡ് , ഡ്രൈ ഐസ് (ഖര കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ്) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. വാതകമായി വികസിക്കുന്ന ദ്രാവക പ്രൊപ്പെയ്നും ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. സിൽവർ അയഡൈഡിനേക്കാൾ ഉയർന്ന താപനിലയിൽ ഇതിന് ഐസ് പരലുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. വാഗ്ദാനമായ ഗവേഷണങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ടേബിൾ ഉപ്പ് പോലുള്ള ഹൈഗ്രോസ്കോപ്പിക് വസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
എന്താണ് ക്ലൗഡ് സീഡിംഗ്?
-
- മേഘങ്ങളുടെ ഘടനയിൽ മാറ്റം വരുത്തി കൃത്രിമ മഴ പെയ്യിക്കുന്ന രീതിയാണിത്.
- രാസവസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് മേഘങ്ങളിൽ മഴപെയ്യാനുള്ള സൂക്ഷ്മഭൗതികപ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുന്നു.
- എന്തിനെല്ലാം ഉപയോഗിക്കുന്നു?
- മഴ ലഭ്യമാക്കാൻ.
- കൃത്രിമമഞ്ഞ് ഉണ്ടാക്കാൻ.
- മൂടൽമഞ്ഞ് കുറയ്ക്കാൻ.
- എങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു?
- വിമാനങ്ങളിൽ നിന്നോ റോക്കറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ചോ മേഘങ്ങളിൽ രാസവസ്തുക്കൾ വിതറുന്നു.
- നിലത്തുനിന്നും ഈ പ്രക്രിയ ചെയ്യാൻ സാധിക്കും.
