ഇന്ത്യക്കാരനായ ഒരു എഞ്ചിനീയറും, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനും, ഇന്നൊവേറ്ററും, വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്കർത്താവും, പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകനുമാണ് സോനം വാംഗ്ചുക് . 1988-ൽ ലഡാക്കിലെ അന്യമായ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ ‘ഇരകളായ’ ഒരു കൂട്ടം വിദ്യാർത്ഥികൾ ചേർന്ന് രൂപീകരിച്ച സ്റ്റുഡന്റ്സ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ ആൻഡ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ലഡാക്ക് (SECMOL)-ന്റെ സ്ഥാപക ഡയറക്ടറാണ് അദ്ദേഹം. സൗരോർജ്ജത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതും പാചകത്തിനോ വെളിച്ചത്തിനോ ചൂടാക്കാനോ ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാത്തതുമായ SECMOL കാമ്പസ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതിലൂടെയും അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനാണ്.
സർക്കാർ സ്കൂൾ സംവിധാനത്തിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നതിനായി സർക്കാരും ഗ്രാമീണ സമൂഹങ്ങളും സിവിൽ സമൂഹവും സംയുക്തമായി 1994-ൽ ആരംഭിച്ച ‘ഓപ്പറേഷൻ ന്യൂ ഹോപ്പ്’ എന്ന പദ്ധതിക്ക് പിന്നിൽ വാംഗ്ചുക് പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. പത്മശ്രീ ജേതാവായ ചേവാങ് നോർഫെൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത കൃത്രിമ ഹിമാനികളിൽ (artificial glaciers) നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട്, വാംഗ്ചുക് ശീതകാലത്തെ വെള്ളം കോൺ ആകൃതിയിലുള്ള മഞ്ഞുക്കൂനയായി സംഭരിക്കുന്ന 아이സ് സ്തൂപം (Ice Stupa) സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ചു.
ലഡാക്കിലെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയ്ക്കും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങൾക്കും നൽകിയ സംഭാവനകളും പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ നൂതനമായ പരിഹാരങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന് നിരവധി ബഹുമതികൾ നേടിക്കൊടുത്തു. 2018-ലെ രമൺ മഗ്സസെ അവാർഡ്, ഐഐടി മാണ്ടി നൽകിയ പ്രമുഖ ഹിമാലയൻ സാങ്കേതികവിദഗ്ദ്ധൻ പദവി (2018), ഗ്ലോബൽ അവാർഡ് ഫോർ സസ്റ്റൈനബിൾ ആർക്കിടെക്ചർ (2017) എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകൾ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വാംഗ്ചുക് 1966-ൽ ലേ ജില്ലയിലുള്ള അൽച്ചിയിലാണ് ജനിച്ചത് (ഇപ്പോൾ Ladakh കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം). ഗ്രാമത്തിൽ സ്കൂളുകൾ ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ 9 വയസ്സുവരെ അദ്ദേഹം സ്കൂളിൽ പോയിരുന്നില്ല. ആ പ്രായം വരെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാവാണ് മാതൃഭാഷയിൽ അടിസ്ഥാന കാര്യങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ചത്.
1975-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് സോനം വാംഗ്യാൽ ജമ്മു കശ്മീർ സർക്കാരിൽ മന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 9-ാം വയസ്സിൽ വാംഗ്ചുക്കിനെ ശ്രീനഗറിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി ഒരു സ്കൂളിൽ ചേർത്തു. മറ്റ് വിദ്യാർത്ഥികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കാണപ്പെട്ടതിനാലും തനിക്ക് മനസ്സിലാകാത്ത ഭാഷയിൽ സംസാരിച്ചതിനാലും അദ്ദേഹം പ്രതികരിക്കാതിരുന്നതിനെ ആളുകൾ മണ്ടത്തരമായി തെറ്റിദ്ധരിച്ചു. തന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ഇരുണ്ട കാലഘട്ടമായാണ് അദ്ദേഹം ഇതിനെ ഓർക്കുന്നത്. ഈ ദുരനുഭവം സഹിക്കാനാവാതെ 1977-ൽ അദ്ദേഹം തനിയെ ഡൽഹിയിലേക്ക് ഓടിപ്പോവുകയും അവിടുത്തെ കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ പ്രിൻസിപ്പലിനോട് തന്റെ അവസ്ഥ ബോധിപ്പിച്ച് പ്രവേശനം നേടുകയും ചെയ്തു.
വാംഗ്ചുക് 1987-ൽ ശ്രീനഗർ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിൽ (അന്ന് REC ശ്രീനഗർ) നിന്ന് മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബി.ടെക് പൂർത്തിയാക്കി. എഞ്ചിനീയറിംഗ് ബ്രാഞ്ച് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പിതാവുമായുണ്ടായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം സ്വന്തം അധ്വാനത്തിലാണ് അദ്ദേഹം പഠനത്തിനുള്ള പണം കണ്ടെത്തിയത്. പിന്നീട് 2011-ൽ ഫ്രാൻസിലെ ഗ്രെനോബിളിലുള്ള ക്രേറ്റർ സ്കൂൾ ഓഫ് ആർക്കിടെക്ചറിൽ (CRAterre) എർത്ത് ആർക്കിടെക്ചറിൽ (മൺ നിർമ്മിതി ശാസ്ത്രം) രണ്ട് വർഷത്തെ ഉന്നത പഠനവും നടത്തി.
ഔദ്യോഗിക ജീവിതം: ബിരുദപഠനത്തിന് ശേഷം 1988-ൽ വാംഗ്ചുക്കും സഹോദരനും അഞ്ച് സുഹൃത്തുക്കളും ചേർന്ന് SECMOL ആരംഭിച്ചു. സുസ്പോളിലെ സർക്കാർ ഹൈസ്കൂളിൽ നടത്തിയ വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്കരണ പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് ശേഷം, വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിന്റെയും നാട്ടുകാരുടെയും സഹകരണത്തോടെ SECMOL ‘ഓപ്പറേഷൻ ന്യൂ ഹോപ്പ്’ ആരംഭിച്ചു.
1993 ജൂൺ മുതൽ 2005 ഓഗസ്റ്റ് വരെ ലഡാക്കിലെ ഏക അച്ചടി മാസികയായ ‘ലഡാഗ്സ് മെലോംഗ്’ (Ladags Melong) എന്ന പത്രത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായും എഡിറ്ററായും വാംഗ്ചുക് പ്രവർത്തിച്ചു. 2001-ൽ ഹിൽ കൗൺസിൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപദേശകനായി അദ്ദേഹം നിയമിതനായി. 2002-ൽ മറ്റ് എൻജിഒ മേധാവികളുമായി ചേർന്ന് അദ്ദേഹം ‘ലഡാക്ക് വോളന്ററി നെറ്റ്വർക്ക്’ (LVN) രൂപീകരിക്കുകയും 2005 വരെ അതിന്റെ സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. 2004-ൽ ലഡാക്ക് ഹിൽ കൗൺസിൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ‘വിഷൻ ഡോക്യുമെന്റ് ലഡാക്ക് 2025‘ രൂപീകരണ സമിതിയിൽ അംഗമായി വിദ്യാഭ്യാസം, ടൂറിസം നയങ്ങൾ തയ്യാറാക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. ഈ രേഖ 2005-ൽ അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി മൻമോഹൻ സിംഗ് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു. 2005-ൽ ഭാരത സർക്കാരിന്റെ മനുഷ്യവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായുള്ള നാഷണൽ ഗവേണിംഗ് കൗൺസിൽ അംഗമായി വാംഗ്ചുക് നിയമിതനായി. 2007 മുതൽ 2010 വരെ ഡാനിഷ് എൻജിഒ ആയ MS-ൽ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപദേശകനായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.
2013-ന്റെ അവസാനത്തിൽ വാംഗ്ചുക് ‘ഐസ് സ്തൂപം’ വികസിപ്പിച്ചു. ശീതകാലത്ത് പാഴായിപ്പോകുന്ന അരുവികളിലെ വെള്ളം വൻ മഞ്ഞുക്കൂനകളായി സംഭരിക്കുകയും വസന്തകാലത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ കർഷകർക്ക് വെള്ളം ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ ഇത് ഉരുകി ജലം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന കൃത്രിമ ഹിമാനി സംവിധാനമാണിത്. 2013-ൽ ജമ്മു കശ്മീർ സ്റ്റേറ്റ് ബോർഡ് ഓഫ് സ്കൂൾ എഡ്യൂക്കേഷനിലും 2014-ൽ സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ നയം രൂപീകരിക്കുന്നതിനുള്ള വിദഗ്ദ്ധ സമിതിയിലും അദ്ദേഹം അംഗമായി. 2015 മുതൽ അദ്ദേഹം ‘ഹിമാലയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ആൾട്ടർനേറ്റീവ്സ്’ (HIAL) സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. 2016-ൽ വാംഗ്ചുക് ‘ഫാംസ്റ്റേസ് ലഡാക്ക്’ (FarmStays Ladakh) എന്ന പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു, ഇത് വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് ലഡാക്കിലെ പ്രാദേശിക കുടുംബങ്ങളോടൊപ്പം താമസിക്കാനുള്ള അവസരമൊരുക്കുന്നു.
