തന്റെ സ്വന്തം ഓർമ്മകളെയും ചിന്തകളെയും യാഥാർത്ഥ്യത്തെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന തരത്തിൽ, മറ്റൊരാളെ കബളിപ്പിച്ച് മാനസികമായി നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു തരം വൈകാരിക ചൂഷണമാണ് ( manipulative tactic ) ഗ്യാസ്ലൈറ്റിംഗ് (Gaslighting).
- ഉത്ഭവം:
1938-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘ഗ്യാസ് ലൈറ്റ്’ എന്ന നാടകത്തിൽ നിന്നും സിനിമയിൽ നിന്നുമാണ് ഈ വാക്ക് ഉണ്ടായത്. ഇതിൽ ഭർത്താവ് ഭാര്യയെ ഭ്രാന്തിയാണെന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ് കഥ.
ഗ്യാസ്ലൈറ്റിംഗ് എന്നതിന്റെ അർത്ഥമെന്താണ്?
ഗ്യാസ്ലൈറ്റിംഗ് എന്നത് ഒരുതരം മാനസിക ദുരുപയോഗമോ കൃത്രിമത്വമോ ആണ്, അതിൽ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നയാൾ ഇരയുടെ മനസ്സിൽ സ്വയം സംശയവും ആശയക്കുഴപ്പവും വിതയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. സാധാരണയായി, ഗ്യാസ്ലൈറ്റർമാർ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ വളച്ചൊടിച്ചും സ്വന്തം വിധിന്യായത്തെയും അവബോധത്തെയും ചോദ്യം ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിച്ചും മറ്റേ വ്യക്തിയുടെ മേൽ അധികാരവും നിയന്ത്രണവും നേടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
ഗ്യാസ്ലൈറ്റിംഗുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില സാധാരണ പെരുമാറ്റരീതികൾ ; അവർ നിഷേധ കാർഡ് കളിക്കുന്നു, വേദനിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾ അവഗണിക്കുന്നു അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളെ ഹൈപ്പർസെൻസിറ്റീവ് ആയി മുദ്രകുത്തുന്നു. അവർ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുന്നില്ല, നിങ്ങൾ കുറ്റപ്പെടുത്തേണ്ടതുപോലെ പെരുമാറുന്നു. അവർ വസ്തുതകളെ വളച്ചൊടിക്കുന്നു, നിങ്ങളെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിന്റെയും ആത്മ സംശയത്തിന്റെയും മൂടൽമഞ്ഞിൽ ആക്കി വിടുന്നു.
കള്ളം പറയുന്നതിനും ഗ്യാസ്ലൈറ്റിംഗിനും ഇടയിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്താണ്?
ഉദ്ദേശ്യവും സമീപനവും: നുണ പറയുന്നത് സാധാരണയായി നിമിഷത്തെക്കുറിച്ചാണ്, സത്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പെട്ടെന്നുള്ള വഴിതിരിച്ചുവിടലാണ്. മറുവശത്ത്, ഗ്യാസ്ലൈറ്റിംഗ് ഒരാളുടെ തലയിൽ കുഴപ്പമുണ്ടാക്കാനുള്ള ബോധപൂർവവും ദീർഘകാലവുമായ ഒരു തന്ത്രമാണ്.
ഗ്യാസ്ലൈറ്റിംഗ് തിരിച്ചറിയൽ: അടയാളങ്ങൾ ;
സാധാരണ ലക്ഷണങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷമായ നുണ പറയുക, സാക്ഷികളായ സംഭവങ്ങളെ നിഷേധിക്കുക, കിംവദന്തികൾ പ്രചരിപ്പിക്കുക, ഇരയുടെ വികാരങ്ങൾ കുറയ്ക്കുക എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. വിദഗ്ദ്ധർ ഗ്യാസ്ലൈറ്റിംഗിനെ അഞ്ച് തരങ്ങളായി തിരിക്കുന്നു: പ്രത്യക്ഷമായ നുണ പറയുക, നിർബന്ധിക്കുക, ബലിയാടാക്കൽ, യാഥാർത്ഥ്യത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുക, നിസ്സാരവൽക്കരിക്കുക.
- എങ്ങനെയാണ് ചെയ്യുന്നത്?
തെറ്റുകൾ ചെയ്തവർ അത് നിഷേധിക്കുകയോ, കാര്യങ്ങൾ വളച്ചൊടിക്കുകയോ, നുണകൾ ആവർത്തിച്ച് പറയുകയോ ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇരയെ മാനസികമായി തളർത്തുന്നു. ഇതിലൂടെ ഇരയ്ക്ക് സ്വന്തം ബുദ്ധിയിലും ഓർമ്മകളിലും ഉള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. - പ്രധാന ലക്ഷ്യം:
മറ്റുള്ളവരുടെ മേൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും, അവരെ പൂർണ്ണമായും തങ്ങളുടെ വരുതിയിലാക്കാനും ആളുകൾ ഈ തന്ത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചില ആളുകൾ വൈകാരിക വേദനയുണ്ടാക്കാനോ മറ്റൊരാളുടെ മേൽ അധികാരവും നിയന്ത്രണവും നേടാനോ വേണ്ടി മറ്റുള്ളവരെ ഗ്യാസ്ലൈറ്റ് ചെയ്യുന്നു.
