കേന്ദ്ര ബജറ്റിൽ സ്ത്രീകൾക്കായി നിരവധി പദ്ധതികൾ പ്രഖ്യാപിച്ച് ധനമന്ത്രി നിർമ്മല സീതാരാമൻ. ഷീ മാർട്ടുകളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ലഖ്പതി ദീദി പദ്ധതി വിപുലീകരിക്കും. കൂടാതെ STEM ജില്ലകളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി പെൺകുട്ടികളുടെ ഹോസ്റ്റലുകൾ ആരംഭിക്കും. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്ന പെൺകുട്ടികൾക്കായി പെൺകുട്ടികളുടെ ഹോസ്റ്റലുകൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് ബജറ്റ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് STEM (സയൻസ്, ടെക്നോളജി, എഞ്ചിനീയറിംഗ്, ഗണിതം) സ്ഥാപനങ്ങളുള്ളവയിൽ, ഈ ഹോസ്റ്റലുകൾ എല്ലാ ജില്ലകളിലും നിർമ്മിക്കും. നീണ്ട പഠന സമയങ്ങളിലും ലാബ് സമയങ്ങളിലും പെൺകുട്ടികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായി താമസിക്കാൻ ഒരു സ്ഥലം നൽകുന്നതിന് വയബിലിറ്റി ഗ്യാപ് ഫണ്ടിംഗ് (VGF) അല്ലെങ്കിൽ മൂലധന പിന്തുണയോടെയാണ് ഇവ നിർമ്മിക്കുക.
“SHE Marts” (ഷി മാർട്ടുകൾ) and “She-Mark” (ഷി-മാർക്ക്) എന്നിവ കേന്ദ്ര ബജറ്റ് 2026-ൽ (Union Budget 2026-27) ഗ്രാമീണ വനിതാ സംരംഭകരെ ശാക്തീകരിക്കുന്നതിനായി പ്രഖ്യാപിച്ച പ്രധാന പദ്ധതികളാണ്.
- ലക്ഷ്യം: ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ വനിതാ സംരംഭകർ നിർമ്മിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് വിപണനം (Market access) ഉറപ്പാക്കുക.
- പ്രവർത്തനം: പശുവളർത്തൽ, കൃഷി, മറ്റ് ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കാൻ ഈ മാർട്ടുകൾ സഹായിക്കുന്നു.
- ലക്ഷാധിപതി ദീദി (Lakhpati Didi): ഈ പദ്ധതി ‘ലക്ഷാധിപതി ദീദി’ പദ്ധതിയുടെ വിപുലീകരണമാണ്, ഇത് ഗ്രാമീണ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
- നേട്ടം: ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾക്ക് സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യവും സ്ഥിര വരുമാനവും നൽകുന്നു.നിലവിൽ, രാജ്യത്തിന്റെ വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾ അവരുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിപണനം ചെയ്യുന്നതിനായി സ്വയം സഹായ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ (SHG) ചേരുന്നു. ഈ ബജറ്റിൽ ഈ സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ സാധനങ്ങൾ വിൽക്കാൻ ഒരു പ്രത്യേക പ്ലാറ്റ്ഫോം നൽകുമെന്ന് സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതിനായി, സർക്കാർ “SHE Marts” (Self-Help Entrepreneur Marts) തുറക്കുന്നു. ക്ലസ്റ്റർ തലത്തിലുള്ള ഫെഡറേഷനുകൾക്കുള്ളിൽ കമ്മ്യൂണിറ്റി ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള റീട്ടെയിൽ ഔട്ട്ലെറ്റുകളായിരിക്കും ഇവ.
-
She-Mark (ഷി-മാർക്ക്) ബാഡ്ജ്:
-
എന്താണ്: വനിതാ സംരംഭകർ നിർമ്മിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കുള്ള ഒരു ഗുണനിലവാര സർട്ടിഫിക്കേഷൻ അല്ലെങ്കിൽ ബ്രാൻഡ് മുദ്രയാണ് ‘She-Mark’. ഷീ-മാർക്ക്’ ബാഡ്ജ് ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇത് സ്ത്രീകൾക്ക് ധനസഹായവും വളർച്ചയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉപകരണങ്ങളും ലഭ്യമാക്കുന്നു. എസ്എച്ച്ജികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് ക്രെഡിറ്റ്-ലിങ്ക്ഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങളിലേക്കും പുതിയ സാമ്പത്തിക ഉപകരണങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശനം ലഭിക്കും.
- പ്രത്യേകത: ഇത് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് വിപണിയിൽ വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, ആ ഉൽപ്പന്നം ഒരു സ്ത്രീ നിർമ്മിത ഉൽപ്പന്നമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
- ഷി മാർട്ടുകൾ വിൽപന കേന്ദ്രങ്ങളും, ഷി-മാർക്ക് വനിതാ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കുള്ള ഗുണനിലവാര മുദ്രയുമാണ്. ഇത് ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളെ സംരംഭകരാക്കി മാറ്റാൻ സഹായിക്കുന്നു.
