ഒരു പർവതനിരയെ ഏറ്റവും നന്നായി നിർവചിക്കുന്ന പ്രയോഗം ” ഒരേ പ്രദേശത്ത് ഒന്നിലധികം കൊടുമുടികളുള്ള ഒരു ഭൂപ്രകൃതി ” എന്നതാണ്. ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളാൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പർവതങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പരയാണ് പർവതനിര. പർവതനിര എന്ന പദത്തെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളാൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പർവതനിരയായി നിർവചിക്കാം. ഈ വർഗ്ഗീകരണം ലഭിക്കാൻ വ്യക്തിഗത പർവതങ്ങൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 300 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ടായിരിക്കണം.  “മല” എന്ന വാക്ക് ലാറ്റിൻ മൂലപദമായ മോണ്ട്, പഴയ ഫ്രഞ്ച് പദമായ മൊണ്ടെയ്ൻ എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബാർബെർട്ടൺ പർവതനിരകൾ – 3.5 ബില്യൺ വർഷം പഴക്കമുള്ളത്. മഖോഞ്ച്‌വ പർവതനിരകൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ബാർബെർട്ടൺ പർവതനിരകൾ ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന പർവതനിരയായി പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു, ഏകദേശം 3.5 ബില്യൺ വർഷം പഴക്കമുണ്ട്. ലോകത്തിലെ  ഏറ്റവും ഉയരംകൂടിയ കൊടുമുടിയായ എവറസ്റ്റ്‌ കൊടുമുടി ഹിമാലയപർവതനിരകളിൽ നേപ്പാൾ, ചൈന അതിർത്തിയിലാണ്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.  ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ പർവതനിരയാണ് സട്ടർ ബട്ട്സ്.  മധ്യ കാലിഫോർണിയയിലെ ഗ്രേറ്റ് വാലിയിലെ പരന്ന കൃഷിയിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 610 മീറ്റർ (2,000 അടി) ഉയരത്തിലാണ് ഇത്.  പ്ലീസ്റ്റോസീൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഏകദേശം 1.6 മുതൽ 1.4 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് സജീവമായിരുന്ന ഒരു അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് സട്ടർ ബട്ട്സ്. (2588000 മുതൽ 11700 വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് ഭൂമുഖത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന ഭൗമസമയസൂചികാഘട്ടമാണ് പ്ലീസ്റ്റോസീൻ)

രണ്ട് ഭൂഖണ്ഡ ഫലകങ്ങൾ കൂട്ടിമുട്ടുന്നിടത്താണ് പർവതങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നത്. രണ്ട് ഫലകങ്ങൾക്കും സമാനമായ കനവും ഭാരവും ഉള്ളതിനാൽ, ഒന്ന് മറ്റൊന്നിനടിയിൽ മുങ്ങുകയില്ല. പകരം, പാറകൾ മുകളിലേക്ക് കയറി ഒരു പർവതനിര രൂപപ്പെടുന്നതുവരെ അവ  ചുരുങ്ങുന്നു. രണ്ട് പ്ലേറ്റുകൾ ഒന്നിച്ചു വരുമ്പോൾ അതിനെ ഒരു കൺവേർജന്റ് ബൗണ്ടറി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കൂട്ടിയിടിക്കുന്ന പ്ലേറ്റുകളുടെ ആഘാതം ഒന്നോ രണ്ടോ പ്ലേറ്റുകളുടെ അരികുകൾ പർവതനിരകളിലേക്ക് വളയുകയോ അല്ലെങ്കിൽ പ്ലേറ്റുകളിൽ ഒന്ന് കടൽത്തീരത്തെ ആഴത്തിലുള്ള ഒരു കിടങ്ങിലേക്ക് വളയുകയോ ചെയ്തേക്കാം. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ വരെയുള്ള കാലക്രമേണ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ടെക്റ്റോണിക് ബലങ്ങൾ, മണ്ണൊലിപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെയാണ് പർവതങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത്. താപനിലയിലെ വർദ്ധനവ്, മഴയുടെ അളവിലുള്ള മാറ്റങ്ങൾ, പർവത ഹിമാനികൾ ഉരുകുന്നത്, പ്രവചനാതീതമായ പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങൾ പതിവായി സംഭവിക്കുന്നത് എന്നിവ പർവതപ്രദേശങ്ങളുടെയും പരിസര പ്രദേശങ്ങളുടെയും പരിസ്ഥിതിക്കും ജനങ്ങൾക്കും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും വിനാശകരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കും. പർവതങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണ ചലനത്തെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്ന ഗുരുത്വാകർഷണ ആണികളാണ് , സൂര്യന്റെ ചലനത്തെ തുടർന്ന് ബഹിരാകാശത്തിലൂടെയുള്ള അതിന്റെ ഹെലിക്കൽ പാതയിലൂടെ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നു.

പർവതനിരകൾ നിരന്തരം മണ്ണൊലിപ്പ് ശക്തികൾക്ക് വിധേയമാകുന്നു, അവയെ തകർക്കുന്നു. മണ്ണൊലിപ്പ് സംഭവിക്കുന്ന പർവതനിരയോട് ചേർന്നുള്ള തടങ്ങൾ പിന്നീട് അവശിഷ്ടങ്ങൾ കൊണ്ട് നിറയുകയും അവ അവശിഷ്ട പാറയായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.  ഒരു പർവതത്തിന്റെ ഇരുവശത്തും പെയ്യുന്ന മഴയുടെ അളവിൽ പർവതനിരകൾക്ക് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട് – അത് മഴയുടെ രൂപത്തിലായാലും, ഐസിന്റെ രൂപത്തിലായാലും, മഞ്ഞുവീഴ്ചയുടെ രൂപത്തിലായാലും. ശാസ്ത്രീയമായി പറഞ്ഞാൽ, ഈ പ്രതിഭാസങ്ങളെ ഓറോഗ്രാഫിക് ഇഫക്റ്റ് എന്നും മഴനിഴൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു.  പർവതങ്ങൾ പ്രകൃതിദത്ത തടസ്സങ്ങളായി വർത്തിക്കുകയും കാലാവസ്ഥാ രീതികളെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ പോലുള്ള കഠിനമായ കാലാവസ്ഥാ സംഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രദേശങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു . കൂടാതെ, പർവത വനങ്ങളും സസ്യജാലങ്ങളും മണ്ണിനെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു, മണ്ണിടിച്ചിലുകളും മണ്ണൊലിപ്പും തടയുന്നു.