ബേൺ(സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്): പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധസമാനമായ സാഹചര്യം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനായി അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ നടത്തിയ ആദ്യഘട്ട ചർച്ചകൾ പൂർത്തിയായി. പാകിസ്ഥാൻ്റെയും ഖത്തറിൻ്റെയും മധ്യസ്ഥതയിൽ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ഒബ്ബെർഗനിലുള്ള ബർഗൻസ്റ്റോക്ക് റിസോർട്ടിലാണ് നിർണായക ചർച്ചകൾ നടന്നത്. 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അന്തിമ കരാറിലെത്താനുള്ള രൂപരേഖയ്ക്ക് ഇരുരാജ്യങ്ങളും അംഗീകാരം നൽകിയതായി മധ്യസ്ഥ രാജ്യങ്ങൾ സംയുക്ത പ്രസ്താവനയിൽ അറിയിച്ചു.
തുടർചർച്ചകൾക്ക് പ്രത്യേക സംവിധാനം
ഇസ്ലാമാബാദ് ധാരണാപത്രത്തിൻ്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഉന്നതതല ചർച്ചകൾ സംഘടിപ്പിച്ചത്. ഇറാൻ ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്, അമേരിക്ക എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രതിനിധികൾക്ക് പുറമെ മധ്യസ്ഥരായ ഖത്തർ, പാകിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രതിനിധികളും ലൂസേൺ തടാകക്കരയിൽ നടന്ന ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുത്തു. വളരെ ക്രിയാത്മകവും അനുകൂലവുമായ അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് ചർച്ചകൾ നടന്നതെന്ന് സംയുക്ത പ്രസ്താവനയിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
സാങ്കേതിക തലത്തിലുള്ള തുടർചർച്ചകൾക്കായി പ്രത്യേക സംവിധാനം രൂപീകരിക്കുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ മികച്ച പുരോഗതി കൈവരിക്കാൻ ഈ യോഗത്തിലൂടെ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ആഴ്ചയിലെ ബാക്കിയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും ബർഗൻസ്റ്റോക്ക് റിസോർട്ടിൽ വച്ച് എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾ തുടരും.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കും ലെബനൻ പ്രതിസന്ധിയും
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സംഘർഷങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ആശയവിനിമയ ലൈൻ സ്ഥാപിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്ക് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ സുരക്ഷിതമായ യാത്ര ഉറപ്പാക്കാനും, തെറ്റിദ്ധാരണകൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനുമാണ് പുതിയ ആശയവിനിമയ സംവിധാനം രൂപീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിനുപുറമെ, ലെബനനിലെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനായി അമേരിക്കയും ഇറാനും ചേർന്ന് ലെബനനുമായി സഹകരിച്ച് ഒരു ഡീ-കോൺഫ്ലിക്റ്റ് സെൽ രൂപീകരിക്കാനും ധാരണയായി. ലെബനനിൽ സൈനിക നടപടികൾ അവസാനിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താൻ മധ്യസ്ഥ രാജ്യങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെയാകും ഈ സെൽ പ്രവർത്തിക്കുക.
60 ദിവസത്തെ രൂപരേഖ
60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അന്തിമ കരാറിലെത്താനുള്ള രൂപരേഖയ്ക്ക് ഉന്നതതല സമിതി അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് സാങ്കേതിക തലത്തിലുള്ള തുടർചർച്ചകൾ വേഗത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നതിന് അടിത്തറ പാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. അന്തിമ കരാറിലെത്താൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ ക്രിയാത്മകമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ തുടരുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ പരമാവധി ശ്രമിക്കുമെന്ന് മധ്യസ്ഥ രാജ്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കി.
നയതന്ത്രത്തിലൂടെ സമാധാനപരമായ പരിഹാരം കാണാനുള്ള അമേരിക്കയുടെയും ഇറാൻ്റെയും നിരന്തരമായ പ്രതിബദ്ധതയെ ഖത്തറും പാകിസ്ഥാനും അഭിനന്ദിച്ചു. നിലവിലെ ചർച്ചകൾക്ക് പിന്തുണ നൽകുന്ന മറ്റ് സൗഹൃദ രാജ്യങ്ങളുടെ സംഭാവനകളെയും അവർ പ്രശംസിച്ചു.
വലിയ പുരോഗതിയെന്ന് ഇറാൻ
അമേരിക്കയുമായുള്ള ചർച്ചകളിൽ വലിയ പുരോഗതിയുണ്ടായതായി ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി പ്രതികരിച്ചു. ലെബനൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിൽ പാകിസ്ഥാൻ്റെയും ഖത്തറിൻ്റെയും മധ്യസ്ഥത വലിയ നേട്ടമുണ്ടാക്കിയെന്ന് അദ്ദേഹം എക്സിൽ കുറിച്ചു.
എണ്ണ, പെട്രോകെമിക്കൽ കയറ്റുമതികൾക്കുള്ള ഇളവുകൾ, ഉപരോധം പിൻവലിക്കൽ, മരവിപ്പിച്ച ചില ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകൽ എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ ഇറാനായി വലിയൊരു പുനർനിർമാണ വികസന പദ്ധതി ആരംഭിച്ചതായും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഇസ്രയേലും ഇറാൻ്റെ പിന്തുണയുള്ള ഹിസ്ബുല്ലയും തമ്മിൽ ലെബനനിൽ നടക്കുന്ന പോരാട്ടം അവസാനിപ്പിക്കാൻ രൂപീകരിച്ച ഡീ-കോൺഫ്ലിക്റ്റ് സംവിധാനമായിരിക്കും ഈ ധാരണകളുടെ ആദ്യത്തെ യഥാർഥ പരീക്ഷണമെന്നും അരാഗ്ചി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
വെല്ലുവിളിയായി ഇസ്രയേൽ-ഹിസ്ബുല്ല പോരാട്ടം
ഇറാൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിച്ച് സ്ഥിരമായൊരു കരാറിലെത്താൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള 60 ദിവസത്തെ നയതന്ത്ര പ്രക്രിയയ്ക്കാണ് ഇതോടെ തുടക്കമാകുന്നത്. എന്നാൽ ലെബനനിൽ ഇസ്രയേലും ഹിസ്ബുല്ലയും തമ്മിൽ തുടരുന്ന പോരാട്ടം ഈ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾക്ക് വലിയ ഭീഷണിയുയർത്തുന്നുണ്ട്.
അതിനിടെ, ഊർജ കയറ്റുമതിയിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്ന പേർഷ്യൻ ഗൾഫിൻ്റെ മുഖമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വാരാന്ത്യത്തിൽ വീണ്ടും അടച്ചിട്ടതായി ഇറാൻ അവകാശപ്പെട്ടു. എന്നാൽ കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം തടസ്സമില്ലാതെ തുടരുന്നുണ്ടെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ വിശദീകരണം. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ഈ ചർച്ചകളുടെ വിജയം നിർണായകമാകും.
