മലയാളത്തിൽ “സോഷ്യൽ എംപവർമെൻ്റ്” (Social Empowerment) എന്നത് സാമൂഹിക ശാക്തീകരണം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് പരമ്പരാഗതമായി ദുർബലരോ അവകാശങ്ങൾ നിഷേധിക്കപ്പെട്ടവരോ ആയ വ്യക്തികളുടെ നേരിട്ടുള്ള ശാക്തീകരണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കേവലം ദാനധർമ്മങ്ങൾ നൽകുന്നതിനു പകരം, അവരുടെ അവസ്ഥയെ ശാശ്വതമായി മെച്ചപ്പെടുത്തുക, സ്വയം തീരുമാനമെടുക്കാൻ അവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, വിഭവങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം നൽകുക, അവരുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണ് ഇതിൽ പ്രധാനമായും വരുന്നത്.
സാമൂഹിക ശാക്തീകരണത്തിൻ്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ:
- വ്യക്തിഗത അവകാശങ്ങളും സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉറപ്പാക്കുക:
ദുർബലരായ വ്യക്തികൾക്ക് അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനും സ്വന്തം ഇഷ്ടത്തിനനുസരിച്ച് ജീവിക്കാനുമുള്ള കഴിവ് നൽകുക.
- വിഭവങ്ങളുടെ വിതരണം:
സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹികമായും പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്നവർക്ക് വരുമാനം, സ്വത്ത്, മറ്റ് ആവശ്യമായ വിഭവങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിയന്ത്രണം നൽകുക.
- വിദ്യാഭ്യാസവും അവബോധവും നൽകുക:
വിദ്യാഭ്യാസം, പരിശീലനം, അവബോധം എന്നിവയിലൂടെ വ്യക്തികളെ അവരുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചും അവസരങ്ങളെക്കുറിച്ചും ബോധവാന്മാരാക്കുക.
- ലിംഗഭേദപരമായ അസമത്വം അവസാനിപ്പിക്കുക:
പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ സ്വന്തം തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനും ലക്ഷ്യങ്ങൾ പിന്തുടരാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുക.
- സമൂഹത്തിൻ്റെ പങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുക:
സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ കാര്യങ്ങളിൽ എല്ലാവരെയും പങ്കാളികളാക്കുക, അതുവഴി സമൂഹത്തിൻ്റെ വികസനം ഉറപ്പാക്കുക.
- ചാരിറ്റിക്ക് പകരം ശാശ്വതമായ പരിഹാരം:
ദുർബല വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ സഹായിക്കുന്നതിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്, അല്ലാതെ കേവലം ദാനധർമ്മങ്ങൾ നൽകുന്നതിലല്ല.
സാമൂഹിക നീതി, ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയം ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഒരു മന്ത്രാലയമാണ് . പട്ടികജാതി (എസ്സി), മറ്റ് പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങൾ (ഒബിസി), എൽജിബിടി ആളുകൾ, വികലാംഗർ , പ്രായമായവർ , മയക്കുമരുന്ന് ദുരുപയോഗത്തിന് ഇരയായവർ എന്നിവരുൾപ്പെടെ സമൂഹത്തിലെ പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവരുടെയും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുടെയും ക്ഷേമം , സാമൂഹിക നീതി , ശാക്തീകരണം എന്നിവ ഇതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ് . വിവേചന വിരുദ്ധ നയങ്ങൾ മികച്ച രീതിയിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് ഈ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിയമനിർമ്മാണം നടത്തുന്നതിനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു. സാമൂഹിക നീതി-ശാക്തീകരണ മന്ത്രി മന്ത്രിസഭയിൽ കാബിനറ്റ് പദവിയുള്ള അംഗമാണ് .
1985–1986 ൽ, മുൻ ക്ഷേമ മന്ത്രാലയം വനിതാ-ശിശു വികസന വകുപ്പ്, ക്ഷേമ വകുപ്പ് എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. അതേസമയം, ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ പട്ടികജാതി വികസനം, ഗോത്ര വികസനം, ന്യൂനപക്ഷ, പിന്നോക്ക വിഭാഗ ക്ഷേമം എന്നീ വകുപ്പുകളും നിയമ മന്ത്രാലയത്തിലെ വഖഫ് വകുപ്പും ആ മന്ത്രാലയങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി പുതിയ ക്ഷേമ മന്ത്രാലയം രൂപീകരിച്ചു.
1998 മെയ് മാസത്തിൽ ക്ഷേമ മന്ത്രാലയത്തെ സാമൂഹിക നീതി, ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയം എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. 1999 ഒക്ടോബറിൽ, പുതിയതും സ്വതന്ത്രവുമായ ഗോത്രകാര്യ മന്ത്രാലയം രൂപീകരിക്കുന്നതിനായി ഗോത്ര വികസന വകുപ്പ് വേർപെടുത്തി. ഒന്നാം മൻമോഹൻ സിംഗ് മന്ത്രിസഭ രൂപീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 2004 മെയ് മാസത്തിൽ , വനിതാ-ശിശു വികസന വകുപ്പ് വേർപെടുത്തി, വനിതാ-ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം എന്നറിയപ്പെട്ട ഒരു സ്വതന്ത്ര മന്ത്രാലയം രൂപീകരിച്ചു , 2006 ജനുവരിയിൽ ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പും വഖഫും ന്യൂനപക്ഷ കാര്യ മന്ത്രാലയം രൂപീകരിച്ചു. ബാബു ജഗ്ജീവൻ റാമിന്റെ പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളും തത്ത്വചിന്തയും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായി , ബാബു ജഗ്ജീവൻ റാം നാഷണൽ ഫൗണ്ടേഷൻ മന്ത്രാലയം രൂപീകരിച്ചു2012-ൽ, കേന്ദ്ര സാമൂഹിക നീതി-ശാക്തീകരണ മന്ത്രി കാഴ്ച വൈകല്യമുള്ള കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി ഒരു ഓൺലൈൻ ലൈബ്രറിയായ ഒബ്ലിൻഡിയ ആരംഭിച്ചു.
