മനില: ഇന്തോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ തന്ത്രപ്രധാനവും സാമ്പത്തികവും സമുദ്രപരവുമായ സഹകരണം ശക്തമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഫിലിപ്പീൻസ് തലസ്ഥാനമായ മനിലയിലെത്തിയ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇന്ന് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും. ആസിയാൻ, ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യ ഉച്ചകോടികൾക്കൊപ്പം നടക്കുന്ന ക്വാഡ് രാഷ്ട്രത്തലവന്മാരുടെ യോഗത്തിൻ്റെ ഭാഗമായാണ് ഇരുവരും കാണുന്നത്. തുടർന്ന് ചൈനയിൽ നടക്കുന്ന നിർണായക ത്രികക്ഷി ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി തിങ്കളാഴ്ചയാണ് ട്രംപ് ഏഷ്യൻ പര്യടനത്തിന് തിരിച്ചത്.
23-ാമത് ആസിയാൻ-ഇന്ത്യ ഉച്ചകോടിയിലും 21-ാമത് ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യ ഉച്ചകോടിയിലും പങ്കെടുക്കാനാണ് നരേന്ദ്ര മോദി മനിലയിലെത്തിയത്. ഇന്ത്യൻ സമയം ഇന്ന് ഉച്ചയ്ക്ക് രണ്ട് മണിയോടെയാണ് മനിലയിൽ ക്വാഡ് രാഷ്ട്രത്തലവന്മാരുടെ യോഗം നടക്കുന്നതെന്ന് ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി, യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്, ജാപ്പനീസ് പ്രധാനമന്ത്രി സനയെ തകായിച്ചി, ഓസ്ട്രേലിയൻ പ്രധാനമന്ത്രി ആൻ്റണി ആൽബനീസ് എന്നിവർ പങ്കെടുക്കുന്ന ബഹുമുഖ ചർച്ചയാണിത്.
ട്രംപ് അധികനേരം മനിലയിൽ തുടരാത്തതിനാലും ആസിയാൻ, ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യ ഉച്ചകോടികൾ ഇതിനൊപ്പം നടക്കുന്നതിനാലും മോദി-ട്രംപ് ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചയ്ക്കുള്ള സാധ്യത നിലവിലില്ലെന്നാണ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അറിയിക്കുന്നത്. ഇന്തോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ പരസ്പര താത്പര്യങ്ങൾ, മേഖലയിലെ ചൈനയുടെ കടന്നുകയറ്റം ചെറുക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ, വ്യാപാര കരാറുകൾ, പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷം എന്നിവ യോഗത്തിൽ ചർച്ചയായേക്കും. ഇടക്കാല തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നേരിട്ട വലിയ തിരിച്ചടിക്ക് ശേഷം ട്രംപ് പങ്കെടുക്കുന്ന യോഗമായതിനാൽ ഇന്ത്യ, ജപ്പാൻ, ഓസ്ട്രേലിയ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങളും താത്പര്യങ്ങളും അമേരിക്കയ്ക്ക് മുന്നിൽ വയ്ക്കാൻ ഈ കൂടിക്കാഴ്ച വഴിയൊരുക്കും.
ട്രംപ്-പുടിൻ-ഷി ജിൻപിങ് കൂടിക്കാഴ്ച
നവംബർ 15 മുതൽ 17 വരെ നടക്കുന്ന 49-ാമത് ആസിയാൻ ഉച്ചകോടിക്കായാണ് വിവിധ ദിവസങ്ങളിലായുള്ള ഏഷ്യൻ സന്ദർശനത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി ട്രംപ് ആദ്യം ഫിലിപ്പീൻസിലെത്തിയത്. വൈറ്റ് ഹൗസ് പുറത്തുവിട്ട യാത്രാവിവരങ്ങൾ പ്രകാരം രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ നേതാക്കൾ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കുന്ന ആദ്യ ക്വാഡ് ഉച്ചകോടിയും രണ്ടാമത് അധികാരത്തിലെത്തിയ ശേഷം ട്രംപ് പങ്കെടുക്കുന്ന ആദ്യ ക്വാഡ് യോഗവുമാണിത്. നേരത്തെ 2024ൽ യോഗം നടന്നപ്പോൾ ജോ ബൈഡനായിരുന്നു അമേരിക്കൻ പ്രസിഡൻ്റ്.
തായ്ലൻഡുമായുള്ള വ്യാപാര കരാറിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കുന്ന യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ്, ദക്ഷിണേഷ്യൻ നേതാക്കൾക്കും മറ്റ് പ്രാദേശിക നേതാക്കൾക്കുമൊപ്പമുള്ള അത്താഴവിരുന്നിലും പങ്കെടുക്കും. ഫിലിപ്പീൻസിലെ പരിപാടികൾക്ക് ശേഷം ചൈനയിലേക്ക് പോകുന്ന അദ്ദേഹം, വ്യാഴാഴ്ച അവിടെവച്ച് റഷ്യൻ പ്രസിഡൻ്റ് വ്ലാഡിമിർ പുടിൻ, ചൈനീസ് പ്രസിഡൻ്റ് ഷി ജിൻപിങ് എന്നിവരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും. ഇതിനു മുന്നോടിയായി നടക്കുന്നുവെന്നതും മനിലയിലെ ക്വാഡ് യോഗത്തിൻ്റെ പ്രാധാന്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു.
ഇതൊരു വലിയ യാത്രയാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ട്രംപ്, ചൈനയിൽവച്ച് ഉത്തര കൊറിയൻ നേതാവ് കിം ജോങ് ഉന്നുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയേക്കുമെന്നും യാത്രയ്ക്ക് മുൻപ് സൂചിപ്പിച്ചു. മൂന്ന് നേതാക്കളും ആദ്യമായി ഒന്നിക്കുന്ന ട്രംപ്, പുടിൻ, ഷി ജിൻപിങ് കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ആണവായുധ വ്യാപനം കുറയ്ക്കുന്നതിനാകും പ്രധാനമായും ഊന്നൽ നൽകുകയെന്ന് സിബിഎസ് ന്യൂസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. ഇറാൻ, യുക്രെയ്ൻ വിഷയങ്ങളും ചർച്ചയാകുമെന്ന് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ യുക്രെയ്ൻ വിഷയം ചർച്ചകളിൽ ഇടംപിടിക്കാൻ സാധ്യതയില്ലെന്ന് യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു.
ഇന്ത്യ-ആസിയാൻ ബന്ധവും മോദിയുടെ സന്ദർശനവും
നവംബർ 16, 17 തീയതികളിൽ നടക്കുന്ന പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ദ്വിദിന മനില സന്ദർശനം 11 അംഗ ആസിയാൻ കൂട്ടായ്മയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ബന്ധത്തിൽ ഏറെ നിർണായകമാണ്. പ്രാദേശിക സുരക്ഷ, സമുദ്ര സഹകരണം, സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്തം, ഇന്തോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ ഇന്ത്യയുടെ മുൻഗണനകൾ എന്നിവയിൽ പ്രധാനമന്ത്രി ചർച്ചകൾ നടത്തും. ഇന്ത്യയുടെ ആക്ട് ഈസ്റ്റ് നയത്തിൻ്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാണ് ആസിയാനുമായുള്ള ബന്ധമെന്നും മഹാസാഗർ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഇതിന് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ടെന്നും നരേന്ദ്ര മോദി എക്സിൽ കുറിച്ചു. ഉച്ചകോടികളിലെ തൻ്റെ പങ്കാളിത്തം ആസിയാനുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സമഗ്ര തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിത്തം കൂടുതൽ കരുത്തുറ്റതാക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ആത്മവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും ഊഷ്മള സ്വീകരണവും
മനില വിമാനത്താവളത്തിൽ എത്തിയ പ്രധാനമന്ത്രിയെ ഇന്ത്യൻ പ്രവാസി സമൂഹം ഊഷ്മളമായി വരവേറ്റു. ഇന്ത്യയും ഫിലിപ്പീൻസും തമ്മിലുള്ള സാംസ്കാരികവും നാഗരികവുമായ ബന്ധം വിളിച്ചോതുന്ന സീത ദി രാമായണ റീവിസിറ്റഡ് എന്ന നാടകാവതരണത്തിനും അദ്ദേഹം സാക്ഷിയായി. ഇലിഗൻ സിറ്റിയിലെ ഇൻ്റഗ്രേറ്റഡ് പെർഫോമിങ് ആർട്സ് ഗിൽഡ് ആണ് ഇത് അവതരിപ്പിച്ചത്. കൂടാതെ ശ്രീ സത്യസായി സ്കൂളിലെ ഫിലിപ്പീൻ, ഇന്ത്യൻ വംശജരായ വിദ്യാർഥികൾ ചൊല്ലിയ പൂർണകുംഭ ശ്ലോകാലാപനവും പ്രധാനമന്ത്രി ശ്രവിച്ചു.
പ്രവാസി സമൂഹം നൽകിയ സ്വീകരണത്തിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സാംസ്കാരിക ബന്ധം ജീവസ്സുറ്റതായെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് രൺധീർ ജയ്സ്വാൾ എക്സിൽ കുറിച്ചു. അഗുസനിലെ ഗോൾഡൻ താരയുടെ പകർപ്പ്, ലഗൂണ ചെമ്പുഫലക ലിഖിതം തുടങ്ങിയ ചരിത്രശേഷിപ്പുകളുടെ പ്രദർശനം മുതൽ ശ്ലോകാലാപനവും ബോളിവുഡ്, ഭാംഗ്ര നൃത്തച്ചുവടുകളും വരെ ഉൾപ്പെട്ട പരിപാടി ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും സാംസ്കാരിക ബന്ധവും സൗഹൃദവും ആഘോഷമാക്കിയെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
രാമായണത്തിൻ്റെ ഫിലിപ്പീൻ ആവിഷ്കാരമായ മഹാരാദിയ ലാവണയുടെ ഒരു ഭാഗവും പ്രധാനമന്ത്രി കണ്ടതായി ജയ്സ്വാൾ മറ്റൊരു കുറിപ്പിൽ അറിയിച്ചു. തിങ്കളാഴ്ച വൈകിട്ട് ഫിലിപ്പീൻ ഇൻ്റർനാഷണൽ കൺവൻഷൻ സെൻ്ററിൽ പ്രസിഡൻ്റ് ഫെർഡിനാൻഡ് ആർ മാർക്കോസ് ജൂനിയർ ഒരുക്കിയ അത്താഴവിരുന്നിലും മോദി പങ്കെടുത്തു. പ്രസിഡൻ്റ് മാർക്കോസ് ധരിച്ചതിനു സമാനമായി ഫിലിപ്പീൻസിൻ്റെ ദേശീയ വസ്ത്രമായ ബറോങ് ടഗാലോഗ് അണിഞ്ഞാണ് പ്രധാനമന്ത്രി വിരുന്നിനെത്തിയത്.
ഗുരുദ്വാര പുനർനിർമാണവും സമുദ്ര സുരക്ഷയും
മനിലയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഗുരുദ്വാര ഖൽസ ദിവാൻ്റെ പുനർനിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ തുടക്കം കുറിക്കുന്ന ചടങ്ങിൽ ചൊവ്വാഴ്ച പ്രധാനമന്ത്രി പങ്കെടുക്കും. നവംബർ 17 വളരെ പ്രത്യേകതയുള്ള ദിവസമാണെന്നും ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെ പഴക്കമുള്ളതും ആത്മീയ പ്രാധാന്യമുള്ളതുമായ ഈ ആരാധനാലയത്തിൻ്റെ പുനർനിർമാണ തുടക്കത്തിൽ പങ്കാളിയാകാൻ കഴിയുന്നത് ബഹുമതിയായി കാണുന്നുവെന്നും മോദി എക്സിൽ കുറിച്ചു. ഗുരു സാഹിബുമാരുടെ വചനങ്ങളിൽനിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് മറ്റുള്ളവരെ സേവിക്കുന്നതിലും മികച്ചൊരു ലോകം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിലും സിഖ് സമൂഹം ആഗോളതലത്തിൽ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
പഞ്ചാബിൽനിന്നുള്ള കുടിയേറ്റക്കാർ 1929ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ ഗുരുദ്വാര ഫിലിപ്പീൻസിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സിഖ് ആരാധനാലയമാണ്. സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾക്കപ്പുറം ഇന്തോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ സമുദ്ര, നാവിക സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനാണ് ഇന്ത്യ ഉച്ചകോടികളിൽ പ്രധാന മുൻഗണന നൽകുന്നത്. ഇന്ത്യ, ചൈന, ജപ്പാൻ, ദക്ഷിണ കൊറിയ, ഓസ്ട്രേലിയ, ന്യൂസിലൻഡ്, അമേരിക്ക, റഷ്യ എന്നീ പങ്കാളിത്ത രാജ്യങ്ങളും ആസിയാൻ അംഗങ്ങളും ഒത്തുചേരുന്ന ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യ ഉച്ചകോടി രാഷ്ട്രീയ, സുരക്ഷാ, തന്ത്രപ്രധാന വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള വേദിയാണ്. ദക്ഷിണ ചൈനാക്കടലിലെ പെരുമാറ്റച്ചട്ടവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആസിയാനും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾക്കും സമുദ്ര സുരക്ഷയ്ക്കും ഫിലിപ്പീൻസിൻ്റെ അധ്യക്ഷപദവി പുതിയ ശ്രദ്ധ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ആസിയാൻ-ഇന്ത്യ ചരക്ക് വ്യാപാര കരാറിൻ്റെ അവലോകനവും ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച് പ്രധാനമാണ്.
ചൈനയിലെ അപെക് ഉച്ചകോടിയും നിർണായക ചർച്ചകളും
ഫിലിപ്പീൻസിലെ പരിപാടികൾക്ക് ശേഷം ബുധനാഴ്ച പ്രസിഡൻ്റിൻ്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ ഫെർഡിനാൻഡ് മാർക്കോസ് ഒരുക്കുന്ന ഉച്ചവിരുന്നിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ട്രംപ്, തുടർന്ന് ഏഷ്യ-പസഫിക് ഇക്കോണോമിക് കോഓപ്പറേഷൻ ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി ചൈനയിലെ ഷെൻസെനിലേക്ക് തിരിക്കും. വ്യാഴാഴ്ച ഉച്ചകോടിക്കിടെയുള്ള ത്രികക്ഷി യോഗത്തിൽ ഇറാൻ വിഷയം ചർച്ച ചെയ്യാൻ ട്രംപ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതായി പേര് വെളിപ്പെടുത്താത്ത മുതിർന്ന യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു.
റഷ്യ-യുക്രെയ്ൻ സംഘർഷവും യുഎസ്-ഇറാൻ തർക്കവും തുടരുന്നതിനിടെയാണ് ട്രംപിൻ്റെ സന്ദർശനം. 2025 ഓഗസ്റ്റിൽ അലാസ്കയിൽ വച്ചാണ് ട്രംപും പുടിനും അവസാനമായി നേരിട്ട് കണ്ടത്. ഈ വർഷം ആദ്യം അദ്ദേഹം ഷി ജിൻപിങ്ങുമായും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയിരുന്നു. മനിലയിലും ഷെൻസെനിലുമായി പ്രമുഖ ആഗോള ശക്തികൾ ഒത്തുചേരുമ്പോൾ ഇന്തോ-പസഫിക് സുരക്ഷ, വ്യാപാരം, സമുദ്ര സഹകരണം, സാങ്കേതിക മത്സരം എന്നിവ പ്രധാന ചർച്ചയാകും. മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ ആസിയാനുമായുള്ള ബന്ധം ദൃഢമാക്കാനും ക്വാഡ് പങ്കാളികളുമായുള്ള സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്താനുമുള്ള മികച്ച അവസരമാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ഈ സന്ദർശനം.




