ഇസ്ലാമാബാദ്: ഇറാനിലെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ യു.എൻ പരിശോധന അനുവദിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ തർക്കം രൂക്ഷം. ഇറാനിലെ യുദ്ധം ശാശ്വതമായി അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുന്നതിനിടെ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗത തടസ്സം നീക്കാൻ പുതിയ പദ്ധതിയും രൂപപ്പെട്ടു.
ഇറാൻ പ്രസിഡൻ്റ് പാകിസ്ഥാൻ മധ്യസ്ഥരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുന്നതിനിടയിലാണ് ആണവ പരിശോധന സംബന്ധിച്ച തർക്കം ഉടലെടുത്തത്. അതേസമയം, അമേരിക്കയുടെയും ഇറാൻ്റെയും സാങ്കേതിക സംഘങ്ങൾ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ ചർച്ചകൾ തുടരുകയാണ്.
ഫെബ്രുവരി 28ന് അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഇറാനിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനെ തുടർന്ന് അടച്ചിട്ട ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന കപ്പലുകളും അവയിലെ ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാരെയും സുരക്ഷിതമായി മാറ്റാൻ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുന്നതായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഏജൻസി ചൊവ്വാഴ്ച അറിയിച്ചു. ആഗോള ഊർജ വിതരണത്തിന് നിർണായകമായ പാതയാണിത്. കഴിഞ്ഞ വർഷം അമേരിക്ക ബോംബിട്ട ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ യു.എൻ പരിശോധകർ പരിശോധന നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ഇസ്മായിൽ ബഗായി ടെഹ്റാനിൽ മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു. അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് ജെ.ഡി വാൻസ് കഴിഞ്ഞ ദിവസം നടത്തിയ പരാമർശങ്ങൾ അദ്ദേഹം തള്ളി.
പരിശോധനകൾക്ക് ഇറാൻ തയ്യാറായില്ലെങ്കിൽ ടെഹ്റാനുമായുള്ള ചർച്ചകൾ ഉടനടി അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ചൊവ്വാഴ്ച മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു. എന്നാൽ പരിശോധനകൾ തുടങ്ങാൻ തിടുക്കമില്ലെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. വിഷയത്തിൽ പ്രതികരിക്കാൻ അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ ഏജൻസി (ഐ.എ.ഇ.എ) ഇതുവരെ തയ്യാറായിട്ടില്ല. 2025ൽ ഇസ്രയേൽ നടത്തിയ 12 ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം ഐ.എ.ഇ.എ സംഘം ഇറാനിൽ വന്നുപോയിരുന്നു. എന്നാൽ അമേരിക്ക ലക്ഷ്യമിട്ട ആണവ സമ്പുഷ്ടീകരണ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അവർക്ക് അനുമതി ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.
തങ്ങളുടെ ആണവ പദ്ധതി സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കാണെന്നാണ് ഇറാൻ്റെ നിലപാട്. എന്നാൽ ആണവായുധങ്ങൾ നിർമിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഉയർന്ന തോതിൽ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ഇറാൻ്റെ പക്കലുണ്ടെന്ന് ഐ.എ.ഇ.എ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ശേഖരം കുറയ്ക്കാൻ ഇറാൻ തയ്യാറാകണമെന്നും, പകരം അമേരിക്കയുടെ പിന്തുണയുള്ള ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് നൽകാമെന്നും കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ധാരണയായിരുന്നു. കൂടുതൽ വിപുലമായ കരാറുകളിലെത്താൻ ഇരുപക്ഷത്തിനും 60 ദിവസത്തെ സമയവും അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കപ്പലുകളിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന 11,000 ജീവനക്കാരെ ഒഴിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി ഇറാൻ, ഒമാൻ, മേഖലയിലെ മറ്റ് തീരദേശ രാജ്യങ്ങൾ, അമേരിക്ക, സമുദ്ര വ്യവസായ മേഖല എന്നിവയുടെ സഹകരണത്തോടെയാണ് നടപ്പിലാക്കുന്നതെന്ന് ഇൻ്റർനാഷണൽ മാരിടൈം ഓർഗനൈസേഷൻ സെക്രട്ടറി ജനറൽ ആഴ്സെനിയോ ഡൊമിംഗ്യൂസ് പറഞ്ഞു. ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ ഉറപ്പുകൾ ഞങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി സുരക്ഷിതമായ നാവിഗേഷനുള്ള സാഹചര്യങ്ങൾ സമഗ്രമായി പരിശോധിച്ചിട്ടുമുണ്ട്, അദ്ദേഹം പ്രസ്താവനയിൽ വ്യക്തമാക്കി. കൂട്ടിയിടികൾ ഒഴിവാക്കാൻ കപ്പലുകൾ ഘട്ടംഘട്ടമായി മാറ്റുമെന്നും സംഘടന അറിയിച്ചു.
ഈ നീക്കത്തെ ഷിപ്പിങ് ഇൻഷുറൻസ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് സ്വാഗതം ചെയ്തു. ഇത് ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാവർക്കും നല്ല വാർത്ത മാത്രമായിരിക്കും, ലണ്ടനിലെ മാർഷിൻ്റെ മറൈൻ, കാർഗോ ആൻഡ് ലോജിസ്റ്റിക്സ് ഗ്ലോബൽ ഹെഡ് മാർക്കസ് ബേക്കർ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ഇസ്രയേലും ലെബനനിലെ ഇറാൻ പിന്തുണയുള്ള ഹിസ്ബുല്ലയും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടത്തിൻ്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കടലിടുക്ക് വീണ്ടും അടച്ചതായി ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചത് വെടിനിർത്തൽ കരാറിന് മങ്ങലേൽപ്പിച്ചു. ചൊവ്വാഴ്ച ലെബനനിൽ വീണ്ടും സംഘർഷം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു.
കടലിടുക്ക് തുറന്നിടുന്നത് ഉറപ്പാക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചർച്ചകൾ നടത്തിയതായി അമേരിക്ക അറിയിച്ചു. കപ്പൽ ഗതാഗതം വർധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പാതയുടെ നിയന്ത്രണം ആർക്കാണെന്ന കാര്യത്തിൽ ഇപ്പോഴും അവ്യക്തത തുടരുകയാണ്. തിങ്കളാഴ്ച 39 കപ്പലുകൾ കടലിടുക്കിലൂടെ കടന്നുപോയതായി ഡാറ്റാ ആൻഡ് അനലിറ്റിക്സ് കമ്പനിയായ കെപ്ലർ സ്ഥിരീകരിച്ചു. വെള്ളിയാഴ്ചയ്ക്കും ഞായറാഴ്ചയ്ക്കും ഇടയിൽ 92 കപ്പലുകളാണ് കടന്നുപോയത്. യുദ്ധത്തിന് മുൻപ് പ്രതിദിനം നൂറോളം കപ്പലുകൾ ഇതുവഴി യാത്ര ചെയ്തിരുന്നു. രണ്ട് അമേരിക്കൻ വിമാനവാഹിനിക്കപ്പലുകൾ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ പ്രവർത്തനം തുടരുന്നതായി അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിൻ്റെ സെൻട്രൽ കമാൻഡ് അറിയിച്ചു.
ഇറാൻ പ്രസിഡൻ്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാനും പാകിസ്ഥാൻ പ്രസിഡൻ്റ് ആസിഫ് അലി സർദാരിയും ചൊവ്വാഴ്ച ഇസ്ലാമാബാദിൽ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. പ്രാദേശിക സമാധാനവും സാമ്പത്തിക സഹകരണവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങൾ ഇരുവരും ചർച്ച ചെയ്തതായി പ്രസിഡൻ്റിൻ്റെ ഓഫിസ് പുറത്തിറക്കിയ പ്രസ്താവനയിൽ പറയുന്നു.
അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഇറാനിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിന് ശേഷമുള്ള ഇറാൻ പ്രസിഡൻ്റിൻ്റെ ആദ്യ സന്ദർശനമാണിത്. അമേരിക്കയും ഇറാനും ഒപ്പുവച്ച ധാരണാപത്രത്തിൽ ഇറാൻ്റെ മിസൈൽ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം നടത്തിയ വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇറാൻ്റെ മിസൈൽ ശേഷി ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ, ഞങ്ങളുടെ രാജ്യം കൊള്ളയടിക്കപ്പെടുകയും നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു, മിസൈൽ ശേഷിയുടെ കാര്യത്തിൽ ഒരിക്കലും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുകയോ ചർച്ച നടത്തുകയോ ഇല്ലെന്ന് പെസെഷ്കിയാൻ വ്യക്തമാക്കി.
യുദ്ധത്തിൻ്റെ തുടക്കത്തിലുണ്ടായ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല അലി ഖാമേനിയുടെ ടെഹ്റാനിൽ നടക്കുന്ന സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കുമെന്ന് പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് പിന്നീട് അറിയിച്ചു. യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സ്ഥിരം കരാറിലെത്താൻ അനുവദിച്ച 60 ദിവസത്തെ സമയപരിധിയുടെ തുടക്കത്തിൽ, ഇസ്രയേലും ഹിസ്ബുല്ലയും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഒരു ഡി-കോൺഫ്ലിക്റ്റ് സെൽ രൂപീകരിക്കാൻ ഇറാനും അമേരിക്കയും സമ്മതിച്ചു.
സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ നടന്ന ചർച്ചകളിൽ ഉപരോധ ഇളവുകൾ, ആണവ വിഷയങ്ങൾ, പുനർനിർമാണം, നിരീക്ഷണം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ചർച്ചാ ഗ്രൂപ്പുകൾ രൂപീകരിച്ചതായി ഇറാൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ ഐ.ആർ.എൻ.എ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഹോർമുസിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം ചർച്ച ചെയ്യാൻ രാജ്യങ്ങൾ ഒരു വഴി കണ്ടെത്തിയതായി ചർച്ചകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഡെപ്യൂട്ടി വിദേശകാര്യ മന്ത്രി കാസെം ഗരിബാബാദിയെ ഉദ്ധരിച്ച് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.
തെക്കൻ ലെബനനിൽ ചൊവ്വാഴ്ച ഇസ്രയേൽ സൈനികർ നടത്തിയ വെടിവെപ്പിൽ രണ്ടുപേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ശനിയാഴ്ച വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് ശേഷമുള്ള രണ്ട് ദിവസത്തെ ശാന്തതയ്ക്ക് ശേഷമാണ് ഈ സംഭവം. ലെബനനിലെ പൂർണ്ണമായ വെടിനിർത്തൽ ഏതൊരു സമഗ്ര കരാറിൻ്റെയും ഭാഗമാകണമെന്ന് ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതിനാൽ, കനത്ത പോരാട്ടം പുനരാരംഭിക്കുന്നത് വിപുലമായ നയതന്ത്ര ചർച്ചകളെ ബാധിച്ചേക്കാം.
ലെബനൻ്റെ ഒരു ഭാഗം ഇസ്രയേൽ കൈവശപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വടക്കൻ ഇസ്രയേലിലേക്ക് ആക്രമണം നടത്തുന്ന തീവ്രവാദികളെ ആക്രമിക്കാൻ തങ്ങൾക്ക് കഴിയണമെന്നാണ് ഇസ്രയേലിൻ്റെ നിലപാട്. സുരക്ഷാ മേഖലയിൽ പ്രവേശിച്ച ബുൾഡോസറിലും മോട്ടോർ സൈക്കിളിലുമായി വന്ന നാല് ഹിസ്ബുല്ല അംഗങ്ങൾക്ക് നേരെ സൈന്യം വെടിയുതിർത്തതായി ഇസ്രയേൽ സൈന്യം അറിയിച്ചു. മുന്നറിയിപ്പ് വെടിയുതിർത്തിട്ടും ഇവർ നിർത്താൻ തയ്യാറായില്ല. റോഡ് വൃത്തിയാക്കുന്ന ബുൾഡോസറിന് സമീപമാണ് രണ്ടുപേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതെന്ന് ലെബനൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ നാഷണൽ ന്യൂസ് ഏജൻസി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
ഞായറാഴ്ച മുതൽ ഇസ്രയേൽ വ്യോമാക്രമണമോ ഷെല്ലാക്രമണമോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ല. മാർച്ചിൽ ഇസ്രയേൽ-ഹിസ്ബുല്ല യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ വെടിനിർത്തലാണിത്. ഹിസ്ബുല്ലയും ആക്രമണങ്ങളൊന്നും അവകാശപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
ഏത് ഭീഷണികളെയും ചെറുക്കാൻ തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിന് ലെബനനിൽ ഇപ്പോഴും പൂർണ്ണ പ്രവർത്തന സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടെന്ന് ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു തിങ്കളാഴ്ച പറഞ്ഞു. ഇസ്രയേലോ ഹിസ്ബുല്ലയോ അമേരിക്ക-ഇറാൻ കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചിട്ടില്ല. ഇസ്രയേലിനുള്ള ഭീഷണികൾ ഇല്ലാതാകുന്നത് വരെ തൻ്റെ സേനയെ തെക്കൻ ലെബനനിൽ നിലനിർത്തുമെന്ന് നെതന്യാഹു പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു. ഇസ്രയേൽ പിന്മാറാൻ തയ്യാറാകാതെ ആക്രമണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കില്ലെന്നാണ് ഹിസ്ബുല്ലയുടെ നിലപാട്.
നെതന്യാഹുവിൻ്റെ പരാമർശങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ, ഞങ്ങൾ അത് പരിശോധിക്കും എന്ന് ട്രംപ് പറഞ്ഞു. പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെടുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. തെക്കൻ ലെബനനിൽ നിന്ന് കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടവർ തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതിനാൽ ബെയ്റൂട്ടിൽ നിന്ന് തെക്കോട്ട് പോകുന്ന പ്രധാന ഹൈവേയിൽ ചൊവ്വാഴ്ച കനത്ത തിരക്കനുഭവപ്പെട്ടു. ഖിർബെറ്റ് സെൽം ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള ഹവ്റ നൂർ എൽ-ദിൻ അവരിലൊരാളായിരുന്നു. സർക്കാർ ചർച്ചകൾ നടത്താൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, അവർ പറഞ്ഞു.
ഞങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഇറാൻ ചർച്ച നടത്തണമെന്നാണ് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ആർക്കൊക്കെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടാലും ഇല്ലെങ്കിലും ഞങ്ങൾ വിജയികളായി മടങ്ങുകയാണ്. രാഷ്ട്രീയ, സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങൾ അജണ്ടയിലുൾപ്പെടുത്തി ഇസ്രയേൽ-ലെബനൻ ചർച്ചകളുടെ പുതിയ റൗണ്ട് ചൊവ്വാഴ്ച ആരംഭിച്ചതായി വാഷിംഗ്ടണിൽ സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെൻ്റ് അറിയിച്ചു.
