പ്രധാനപ്പെട്ട രേഖകൾ, ആഭരണങ്ങൾ, മറ്റ് വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കൾ എന്നിവ വീടിനേക്കാൾ സുരക്ഷിതമായ സ്ഥലത്ത് സൂക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഉപഭോക്താക്കൾക്കാണ് ബാങ്കുകൾ ലോക്കറുകൾ നൽകുന്നത്. ബാങ്ക് ലോക്കർ (Bank Locker) എന്നത് വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളോ പ്രധാനപ്പെട്ട രേഖകളോ ബാങ്കിൽ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന ഒരു സൗകര്യമാണ്. ആർബിഐ (RBI) മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രകാരമാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയും പ്രധാന നിയമങ്ങളും ഇവയാണ്:
പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ (How it works)
- ലോക്കർ അനുവദിക്കൽ:ബാങ്കിൽ അക്കൗണ്ട് ഉള്ളവർക്ക് ലോക്കറിനായി അപേക്ഷിക്കാം. ലോക്കർ കിട്ടുന്നതിന് ബാങ്ക് ഒരു നിശ്ചിത വർഷത്തെ വാടക അഡ്വാൻസ് ആയി വാങ്ങാറുണ്ട്.
- കരാർ (Agreement):ലോക്കർ എടുക്കുമ്പോൾ ബാങ്കും ഉപഭോക്താവും തമ്മിൽ ഒരു കരാർ ഒപ്പിടണം. പുതിയ ആർബിഐ നിയമപ്രകാരം, 2023 ഡിസംബർ 31-നകം നിലവിലുള്ള എല്ലാവരും പുതുക്കിയ കരാറിൽ ഒപ്പിട്ടിരിക്കണം.
- രണ്ട് താക്കോലുകൾ (Dual Keys):ലോക്കറിന് രണ്ട് താക്കോലുകൾ ഉണ്ടാകും. ഒന്ന് ബാങ്ക് മാനേജരുടെ പക്കലും (Master Key), മറ്റൊന്ന് ഉപഭോക്താവിന്റെ പക്കലും. രണ്ടും ഒരേസമയം ഉപയോഗിച്ചാൽ മാത്രമേ ലോക്കർ തുറക്കാൻ കഴിയൂ.
- ഉപയോഗം:ലോക്കർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഓരോ തവണയും ബാങ്ക് സിസിടിവിയിൽ (CCTV) പകർത്തിയിരിക്കണം, ലോഗ് ബുക്കിൽ ഒപ്പുവെക്കണം.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രധാന നിയമങ്ങൾ
- ലോക്കറിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ പാടില്ലാത്തവ:പണം, വിദേശ കറൻസി, ആയുധങ്ങൾ, മയക്കുമരുന്ന്, അപകടകരമായ വസ്തുക്കൾ (hazardous materials) എന്നിവ ലോക്കറിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ പാടില്ല.
- എന്താണ് സൂക്ഷിക്കാവുന്നത്:സ്വർണാഭരണങ്ങൾ, പ്രധാനപ്പെട്ട രേഖകൾ (Documents), വസ്തുവിന്റെ ആധാരങ്ങൾ എന്നിവ സൂക്ഷിക്കാം.
- നോമിനി (Nominee):ലോക്കർ എടുക്കുമ്പോൾ ഒരു നോമിനിയെ നിർബന്ധമായും ചേർക്കണം.
- വാർഷിക ഉപയോഗം:ലോക്കർ വർഷത്തിൽ ഒരിക്കലെങ്കിലും തുറന്നിരിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ ബാങ്കിന് സംശയം തോന്നി ലോക്കർ തുറന്നു പരിശോധിക്കാൻ നിയമമുണ്ട്.
- ബാങ്കിന്റെ ബാധ്യത:ലോക്കറിലെ സാധനങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ (ബാങ്കിന്റെ വീഴ്ച മൂലം – തീപിടുത്തം, മോഷണം), വാർഷിക വാടകയുടെ 100 മടങ്ങ് വരെ ബാങ്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകും.
- പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ:വെള്ളപ്പൊക്കം, ഭൂകമ്പം തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ മൂലം ലോക്കറിലെ വസ്തുക്കൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചാൽ ബാങ്ക് ഉത്തരവാദിയല്ല.
- ഇൻഷുറൻസ്:ബാങ്ക് ലോക്കറിലെ സാധനങ്ങൾക്ക് ബാങ്കുകൾ ഇൻഷുറൻസ് നൽകുന്നില്ല. അതിനാൽ, വിലപിടിപ്പുള്ളവയ്ക്ക് ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ വേണമെങ്കിൽ ഉപഭോക്താക്കൾ തന്നെ എടുക്കണം.
ലോക്കർ എടുക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുക:
- ബാങ്കിന്റെ വലിപ്പത്തിനനുസരിച്ച് (Small, Medium, Large) വാടകയിൽ മാറ്റമുണ്ടാകും.
- ലോക്കർ തുറക്കുന്ന സമയത്ത് മൊബൈലിൽ ബാങ്കിന്റെ എസ്എംഎസ് (SMS) വരുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക.
