അജ്ഞതയുടെ ഇരുട്ടകറ്റി ജീവിതത്തിൽ വെളിച്ചം പകരുന്ന ഗുരുക്കന്മാരെയും ആചാര്യന്മാരെയും ആദരിക്കുന്നതിനായി സമർപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു വിശുദ്ധ ഭാരതീയ ഉത്സവമാണ് ഗുരു പൂർണിമ.
എല്ലാ വർഷവും ആഷാഢ മാസത്തിലെ പൗർണ്ണമി (ജൂൺ–ജൂലൈ മാസങ്ങളിൽ) ദിവസമാണ് ഇത് ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഈ ദിവസത്തെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ :
1. ‘ഗുരു’ എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം
സംസ്കൃതത്തിൽ ‘ഗു’ എന്നാൽ അന്ധകാരം (ഇരുട്ട്/അറിവില്ലായ്മ) എന്നും, ‘രു’ എന്നാൽ അതിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്നവൻ എന്നുമാണ് അർത്ഥം. അതായത്, നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ അജ്ഞതയെ നീക്കി ജ്ഞാനമാകുന്ന വെളിച്ചം തരുന്ന ആളാണ് ഗുരു.
2. വ്യാസ പൂർണിമ
ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം മഹാഭാരത കർത്താവും വേദങ്ങളെ നാലായി വിഭജിക്കുകയും ചെയ്ത വേദവ്യാസന്റെ ജന്മദിനമായാണ് ഈ ദിവസം കണക്കാക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഇതിനെ ‘വ്യാസ പൂർണിമ’ എന്നും വിളിക്കുന്നു. ഈ ദിവസം വിശ്വഗുരുവായ വേദവ്യാസനെ ഭക്തിയോടെ സ്മരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനത്തിനോടൊപ്പം ഈ ദിവസമാണ് ബ്രഹ്മസൂത്രം എഴുതിത്തീർത്തത് എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
3. മറ്റ് മതങ്ങളിലെ പ്രാധാന്യം
- ബുദ്ധമതം: ഗൗതമ ബുദ്ധൻ ജ്ഞാനോദയത്തിന് ശേഷം ഉത്തർപ്രദേശിലെ സാരനാഥിൽ വെച്ച് തന്റെ ആദ്യത്തെ അഞ്ച് ശിഷ്യന്മാർക്ക് ആദ്യ പ്രഭാഷണം (ധർമ്മചക്രപ്രവർത്തനം) നടത്തിയത് ഈ പൗർണ്ണമി ദിനത്തിലാണ്. അതിനാൽ ബുദ്ധമതക്കാർക്ക് ഈ ദിവസം വളരെ പവിത്രമാണ്.
- ജൈനമതം: ജൈന തീർത്ഥങ്കരനായ മഹാവീരൻ തന്റെ ആദ്യത്തെ ശിഷ്യനായ ഗൗതമ സ്വാമിയെ സ്വീകരിച്ച് ഒരു ഗുരുവായി മാറിയത് ഈ ദിവസമാണെന്ന് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു.
4. ആചാരങ്ങൾ
- ഈ ദിവസം ശിഷ്യന്മാർ തങ്ങളുടെ ആത്മീയ-വിദ്യാഭ്യാസ ഗുരുക്കന്മാരെ നേരിൽ കണ്ട് പാദ നമസ്കാരം ചെയ്യുകയും അനുഗ്രഹം വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
- പലരും ഗുരുപൂജകൾ നടത്തുകയും ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്.
- ഈ ദിവസം ജ്ഞാനത്തിനും ആത്മവിശ്വാസത്തിനുമായി ആചാര്യന്മാർ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായ വ്യാഴ ഗ്രഹത്തെയും (ഗുരു) ആരാധിക്കുന്നു.
ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിൽ ദൈവത്തിന് തുല്യമായാണ് ഗുരുവിനെ കാണുന്നത്. നമ്മെ അറിവിലേക്ക് നയിച്ച അധ്യാപകർക്കും വഴികാട്ടികൾക്കും നന്ദി പറയാൻ ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും ഉത്തമമായ അവസരമാണ് ഗുരു പൂർണിമ.






