മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ഒരു വിദ്യാർത്ഥി പോലും താമസിക്കാതെ നാല് വർഷത്തിനിടെ 1.62 കോടി രൂപ സർക്കാർ ഫണ്ട് കൈപ്പറ്റിയ ആറ് “പ്രേത ഹോസ്റ്റലുകൾ” കൺട്രോളർ ആൻഡ് ഓഡിറ്റർ ജനറൽ (CAG) കണ്ടെത്തി. ജൂലൈ 10-ന് സംസ്ഥാന നിയമസഭയിൽ സമർപ്പിച്ച 2024-ലെ കംപ്ലയൻസ് ഓഡിറ്റ് റിപ്പോർട്ടിലാണ് സിഎജി ഇക്കാര്യം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങളിലും സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങളിലും പെട്ട വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി സർക്കാർ നടത്തുന്നതും ധനസഹായം നൽകുന്നതുമായ ഹോസ്റ്റലുകളുടെ വലിയ പോരായ്മകളും റിപ്പോർട്ട് എടുത്തുകാണിക്കുന്നുണ്ട്. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, സുരക്ഷ, ശുചിത്വം, ജീവനക്കാരുടെ കുറവ്, ഫണ്ടുകളുടെ വിനിയോഗം എന്നിവയിലൊക്കെയുള്ള ഗുരുതരമായ വീഴ്ചകളിലേക്കാണ് ഈ റിപ്പോർട്ട് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.
“സാമൂഹിക നീതി, പ്രത്യേക സഹായ വകുപ്പ് നാല് വർഷത്തിനിടെ പ്രവർത്തനരഹിതമായ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് 1.62 കോടി രൂപ വിതരണം ചെയ്തു” എന്ന് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു, കൂടാതെ ആറ് സ്ഥാപനങ്ങളെയും “പ്രേത ഹോസ്റ്റലുകൾ” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. 2024 മാർച്ച് വരെ, മഹാരാഷ്ട്രയിൽ 1,21,971 ആൺകുട്ടികൾക്കും 40,543 പെൺകുട്ടികൾക്കും സേവനം നൽകുന്ന 443 സർക്കാർ ഹോസ്റ്റലുകളും 2,388 സർക്കാർ എയ്ഡഡ് ഹോസ്റ്റലുകളുമുണ്ടായിരുന്നു. ഓഡിറ്റ് കാലയളവിൽ ഈ ഹോസ്റ്റലുകൾക്കായി സംസ്ഥാനം 2,321 കോടി രൂപ ചെലവഴിച്ചു. സർക്കാർ നടത്തുന്ന 18 ഹോസ്റ്റലുകളുടെയും 21 സർക്കാർ എയ്ഡഡ് ഹോസ്റ്റലുകളുടെയും ഭൗതിക പരിശോധന ഓഡിറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.
തകർന്ന കെട്ടിടങ്ങളും ഹോസ്റ്റലെന്ന് കാട്ടി പണം തട്ടി
രേഖകളിൽ 38 വിദ്യാർത്ഥികളും ഒരു സൂപ്രണ്ടും ഉള്ളതായി കാണിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ജാൽനയിലെ ‘മോദിഖാൻ ഹോസ്റ്റൽ’ കെട്ടിടം ജീർണ്ണിച്ച അവസ്ഥയിലും പൂട്ടിക്കിടക്കുന്ന നിലയിലുമായിരുന്നുവെന്നും അവിടെ ആരും താമസിക്കുന്നതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നും ഇത്തരം സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഉദാഹരണമായി സിഎജി (CAG) ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എന്നിട്ടും കഴിഞ്ഞ നാല് വർഷത്തിനിടെ ഈ ഹോസ്റ്റലിന് ഹോണറേറിയമായി 18 ലക്ഷം രൂപ സംസ്ഥാന സർക്കാർ അനുവദിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നുവെന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.
ജാൽന ജില്ലയിലെ തന്നെ ജാഫ്രാബാദിൽ 24 വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി നിർമ്മിച്ച ഒരു ഹോസ്റ്റലിൽ പൊടിപിടിച്ച്, ആരും ഉപയോഗിക്കാത്ത കിടക്കകളാണ് ഓഡിറ്റ് സംഘം കണ്ടെത്തിയത്. സമാനമായ രീതിയിലുള്ള “പ്രേത” (ghost) ഹോസ്റ്റലുകൾ ജാൽനയിൽ നാലിടങ്ങളിലും, ബുൽധാന, ലാത്തൂർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഓരോന്നിലും കണ്ടെത്തിയതായും റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
പല സർക്കാർ ഹോസ്റ്റലുകളിലും ഡൈനിംഗ് ഹാളുകൾ, ലൈബ്രറികൾ, കമ്പ്യൂട്ടർ ലബോറട്ടറികൾ, സിസിടിവി നിരീക്ഷണം, ദിനപത്രങ്ങൾ, ടെലിവിഷനുകൾ, പവർ ബാക്കപ്പ് എന്നിവ ഇല്ലെന്ന് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. പതിവ് മെഡിക്കൽ പരിശോധനകൾ മിക്കവാറും ഇല്ലായിരുന്നു, അതേസമയം നാല് ഹോസ്റ്റലുകളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് മേശകളും കസേരകളും ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഭക്ഷണത്തിനായി തറയിൽ ഇരിക്കേണ്ടി വന്നു. അഹല്യാനഗർ, ധാരാശിവ്, ജൽന, നാഗ്പൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ചില ഹോസ്റ്റലുകളിൽ പ്രവേശനക്ഷമത മാനദണ്ഡങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെട്ടതായും അതിൽ പറയുന്നു. നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം ഗ്രൗണ്ട് ഫ്ലോർ താമസ സൗകര്യം ആവശ്യമാണെങ്കിലും, ഭിന്നശേഷിക്കാരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് മുകളിലത്തെ നിലകളിൽ മുറികൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ബയോമെട്രിക് അറ്റൻഡൻസ് സംവിധാനമുള്ള 280 സർക്കാർ ഹോസ്റ്റലുകളിൽ 46 എണ്ണത്തിൽ മാത്രമേ പ്രവർത്തന ഉപകരണങ്ങൾ ഉള്ളൂവെന്നും സിഎജി പറഞ്ഞു. ശുചിത്വക്കുറവ്, ഗുണനിലവാരമില്ലാത്ത ഭക്ഷണം, ശുദ്ധമായ കുടിവെള്ളത്തിന്റെ അഭാവം, വെളിച്ചക്കുറവ്, ചില സൗകര്യങ്ങളിൽ ഒരു മാസത്തെ നിർബന്ധിത ഭക്ഷ്യധാന്യ സ്റ്റോക്ക് നിലനിർത്തുന്നതിൽ പരാജയം എന്നിവയും കണ്ടെത്തി.
2023-24 ൽ സർക്കാർ ഹോസ്റ്റലുകൾക്കായി അനുവദിച്ച 487 കോടി രൂപയിൽ 56.65 കോടി രൂപ ചെലവഴിക്കാതെ കിടക്കുകയാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ഭരണകൂടത്തെ വിമർശിച്ചു. ഓരോ താലൂക്കിലും ഒരു സർക്കാർ ഹോസ്റ്റൽ സ്ഥാപിക്കുക എന്ന നയം നടപ്പിലാക്കുന്നതിൽ സർക്കാർ പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ 117 താലൂക്കുകളിലായി ഏകദേശം 8,930 വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഹോസ്റ്റൽ സൗകര്യങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. സിഎജി പ്രകാരം 49 സർക്കാർ ഹോസ്റ്റലുകൾ സൂപ്രണ്ടുമാരില്ലാതെയും അഞ്ച് പെൺകുട്ടികളുടെ ഹോസ്റ്റലുകൾ പുരുഷ സൂപ്രണ്ടുമാരുടെ കീഴിലുമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
2020 ആകുമ്പോഴേക്കും 500 സർക്കാർ ഹോസ്റ്റലുകൾ നിർമ്മിക്കുക എന്ന സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാനായിട്ടില്ലെന്നും, ഫണ്ട് അനുവദിച്ചിട്ടും 443 ഹോസ്റ്റലുകൾ മാത്രമേ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ളൂവെന്നും ഓഡിറ്റർ പറഞ്ഞു. മൊത്തത്തിൽ, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ വിദ്യാർത്ഥി ക്ഷേമ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ വികാസത്തെയും നടത്തിപ്പിനെയും ബാധിച്ച ഫണ്ട് ലഭിക്കാത്ത ഹോസ്റ്റലുകളും വ്യാപകമായ കാലതാമസങ്ങളും പോരായ്മകളും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
